Trao đổi nghiệp vụ Xã hội học, số 3 (147), 2019 51 PHÂN LOẠI THỰC NGHIỆM GIAI CẤP XÃ HỘI CHÍNH THỨC Ở ANH BÙI THẾ CƢỜNG * Tóm tắt: o lường những khía cạnh khác nhau của cơ cấu xã hội đã xuất hiện rất sớm trên thế giới. Bài viết đề cập việc phân loại thực nghiệm giai cấp xã hội chính thức ở Anh từ hai thập niên cuối thế kỷ 19 đến cuối thế kỷ 20. Cơ quan thống kê Anh đã bắt đầu xây dựng bảng phân loại giai cấp xã hội từ những nm 1880, định k cải tiến và sử dụng trong suốt thế kỷ 20 cho việc phân tích các bộ dữ liệu điều tra dân số và những khảo sát xã hội chính thức khác. Về cơ bản, có hai khung phân loại thực nghiệm chính. ó là Bảng Phân loại giai cấp xã hội của Cục ng ký tổng hợp (RGSC) gồm nm phạm trù giai cấp và Bảng Phân loại nhóm kinh tế-xã hội (SEG) gồm 17 phạm trù kinh tế-xã hội. Tuy còn nhiều hạn chế, hai khung phân loại giai cấp xã hội chính thức đó đã gợi ý hai biến số xã hội cơ bản có tính giải thích cao làm nền tảng cho phân tích dữ liệu, hoạch định chính sách, nghiên cứu hàn lâm, khảo sát thị trường, và tranh luận chính trị ở Anh trong nhiều thập niên. Từ khóa: phân loại giai cấp xã hội, nhóm kinh tế - xã hội, thống kê. Nhận bài: 8/6/2019 Gửi phản biện: 12/7/2019 Duyệt đng: 18/8/2019 1. Mở đầu Tƣơng tự nghiên cứu cấu trúc vật lý để hiểu thế giới tự nhiên, đo lƣờng những khía cạnh khác nhau của cơ cấu xã hội là một cách cơ bản và tối quan trọng để hiểu thế giới xã hội nhằm tác động và quản lý nó. Vì thế, con ngƣời đã thực hiện rất sớm việc đo đếm các đặc điểm của cơ cấu xã hội. Trƣớc 1975, ở cả miền Bắc và Nam Việt Nam đều có những thống kê xã hội nhất định. Tuy nhiên, đo lƣờng cơ cấu xã hội chỉ bừng nở từ cuối thập niên 1980. ể cải tiến thống kê cng nhƣ nghiên cứu xã hội, Việt Nam cần tiếp tục tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Bài viết đề cập việc phân loại giai cấp xã hội của các cơ quan thống kê chính thức ở Anh và xứ Wales từ nửa cuối thế kỷ 19 đến cuối thế kỷ 20. ây là sản phẩm của ề tài “Cơ cấu giai tầng xã hội vùng ông Nam Bộ giai đoạn 2010-2020” do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phê duyệt tài trợ. Bài viết gồm nm phần. Sau mở đầu, phần hai bài viết lý giải vì sao Anh là nƣớc tiên phong về thống kê và phân loại giai cấp trong * Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.