1 SOSYAL MEDYA VE YENİ YAYINCILIK FORMLARI: TÜRKİYE'DE PODCAST YAYINCILIĞININ GELİŞİMİ Tezcan ÖZKAN KUTLU 1 1. GİRİŞ Castells (2009), yaşadığımız dijital çağda internetin yaygınlaşmasıyla birlikte yeni bir etkileşimli iletişim formunun ortaya çıktığını söylemektedir. Bu yeni iletişim formunu “mass self-communication (kitlesel öz- iletişim)” olarak adlandıran Castells’e göre, bu iletişim biçimi küresel izleyici kitlesine ulaşma potansiyeline sahip olduğu için kitleseldir, aynı zamanda bireysel mesaj (ileti) üretimini olanaklı kıldığı için de bireyseldir. Öncelikle Web 2.0 ve ardından Web 3.0 teknolojisindeki gelişmelerle ortaya çıkan kitlesel öz-iletişim, internet ortamındaki sosyal ağların yaygınlaşmasını destekleyen yeni teknolojiler, araçlar ve uygulamaların bir sonucudur. Özellikle, internetin yaygınlığı, kablosuz iletişim, dijital medya ve sosyal yazılım araçlarının çeşitliliği yatay iletişim ağlarındaki gelişmeleri tetiklemiştir (Castells, 2009, s.65). Böylece yeni iletişim formlarına uyum sağlayan bireyler de (internet kullanıcıları) -kısa mesaj (SMS), bloglar, wikiler, podcastler vb.- aracılığıyla kendi kitlesel iletişim sistemlerini yaratmışlardır. Castells’in de işaret ettiği üzere dijital medya uygulamaları olarak her geçen gün hayatımıza giren teknolojik yenilikler, iletişimsel etkinliklerimizi ve alışkanlıklarımızı hem bireysel hem de toplumsal bağlamda dönüştürmektedir. Bloglar, forumlar, sosyal paylaşım ağları, sözlükler gibi sosyal medya femonenine zemin yaratan yeni medya uygulamalarından biri olarak podcastler de özellikle son yıllarda ulaştıkları kullanıcı sayılarıyla dikkat çekmektedir. Türkiye’de görece yeni bir akım olarak değerlendirebilecek podcast yayıncılığının dünyadaki yaygınlığı özellikle dijital yerliler olan ergenler ve gençler arasında giderek artmaktadır (Reuters Institute Digital News Report, 2019; Karagül, 2009). Bu bağlamda yeni medya uygulamalarından biri olarak podcast teknolojisinin kitlesel-öz iletişim açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu söylemek mümkündür. Öyle ki podcast, hem medya tüketicilerinin/kullanıcılarının bireysel olarak içerik üretmesine olanak tanıyan yeni medya uygulamalarından biri olarak hem de içeriğin kitlesel tüketimi açısından sunduğu avantajlarla dikkat çekmektedir. Bununla birlikte literatürde iletişim ve medya alanında Türkçe podcast yayınlarına ilişkin çalışma ise yok denecek kadar az sayıdadır. Bu nedenle öncelikle bu çalışmada medya 1 Dr. Öğretim Üyesi, Anadolu Üniversitesi