KAYES 2017 I. ULUSLARARASI KAHRAMANMARAŞ YÖNETİM, EKONOMİ VE SİYASET KONGRESİ 12-13-14 Ekim 2017 979 ULUSLARARASI HUKUKTA MÜLTECİ KAVRAMI VE TÜRKİYE'DEKİ SURİYELİLERİN HUKUKİ DURUMU Zehra AKSU Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi 2011 yılında Tunus’ta başlayan ve kısa sürede diğer Arap ülkelerini de etkisi altına alan halk hareketleri ile Arap coğrafyasındaki baskıcı yönetimlere karşı değişim talepleri dile getirilmiştir. ''Arap Baharı” olarak adlandırılan bu halk hareketleri kısa sürede Suriye’ye de sıçramış, baskıcı Esed rejiminin uygulamalarına yönelik demokratik protestolar çok sert polisiye tedbirlerle bastırılmaya çalışılınca olaylar kısa sürede bir iç savaşa evrilmiştir. Suriye’deki çatışmalarla birlikte çok sayıda Suriyeli, açık kapı politikası uygulayan Türkiye’ye sığınmışlardır. Göç edenlerin bulundukları ülkedeki hukuki durumları sahip olacakları haklar bakımından önemli olduğundan uluslararası hukukta ve ülkelerin iç hukuki metinlerinde göçmenlerle ilgili çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Mültecilerin Statüsüne İlişkin 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesi "ırkı, dini, milliyeti, belli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri nedeniyle zulüm göreceği konusunda haklı bir korku taşıyan ve bu yüzden ülkesinden ayrılan ve korkusu nedeniyle geri dönemeyen veya dönmek istemeyen kişi"yi mülteci olarak tanımlarken Türk hukukunda bu sebepler coğrafi bir sınırlandırmaya tabi tutularak sadece Avrupa’dan gelenler mülteci olarak kabul edilmişlerdir. Türk hukuk sistemine göre mülteci olarak kabul edilemedikleri için 2011 yılından 2014 yılına kadar Türkiye’de bulunan Suriyeliler’e İçişleri Bakanlığı kararıyla geçici koruma statüsü verilmiştir. 2014 yılına kadar İçişleri Bakanlığı’nın bu kararına dayalı olarak Türkiye’de yaşamlarını sürdürmüş olan Suriyelilerin Türkiye’deki hukuki durumları 22 Ekim 2014 tarih ve 29153 sayılı “Geçici Koruma Yönetmeliği” nin çıkarılmasıyla birlikte hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde netlik kazanmıştır. Türkiye’deki Suriyeli sığınmacıların hukuki durumlarını ele almayı amaçlayan bu çalışmada, Arap Baharı’na ve Suriye’ye yansımasına yer verilmiş, uluslararası hukuk ve Türk hukukundaki mülteci tanımlamaları karşılaştırmalı olarak açıklanmış ve Türkiye’deki Suriyelilerin hukuki durumları tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Suriye, Türkiye’deki Suriyeliler, Mülteci, Sığınmacı THE CONCEPT OF REFUGEE IN INTERNATIONAL LAW AND THE LEGAL STATUS OF THE SYRİANS İN TURKEY Popular movements that began at Tunisia in 2011 and soon affected other Arab countries, and demands for change against oppressive