Kwartalnik ADR • Nr 1(13)/2011 53 Karol Ryszkowski absolwent WPiA Uniwersytetu Jagiellońskiego, słuchacz Podyplomowych Studiów Prawa Bankowego na WPiA Uniwersytetu Jagiellońskiego Orzekanie na zasadach słuszności w postępowaniu przed sądem arbitrażowym – summum ius summa iniuria? Uwagi wstępne W międzynarodowej praktyce rozstrzygania sporów poddanych właściwości sądów arbitrażowych rozróżnia się dwie formy ich rozwiązywania, mianowicie arbitraż we- dług prawa międzynarodowego lub krajowego albo orzekanie na zasadach słuszności. „W tym drugim przypadku uważa się, że strony przyznały arbitrom specjalne uprawnie- nia do pomijania przepisów prawa oraz do rozstrzygnięcia sporu na podstawie kryteriów pozaprawnych” 1 . Ustalenie pojęcia i istoty orzekania na zasadach słuszności Ustalenie pojęcia i istoty orzekania na zasadach słuszności jest zadaniem skompliko- wanym. Wypada zacząć od pierwszego odgraniczenia, rozróżnienia orzekania na zasa- dach słuszności od pokrewnych instytucji prawnych 2 . Zasadnicza dystynkcja polega na odróżnieniu orzekania na zasadach słuszności od klauzul generalnych, które odsyłają m.in. do pojęcia słuszności. Stanowią one część sys- temu prawnego, są przepisami szczególnymi, na podstawie których dany stan faktyczny poddaje się ocenie prawnej. Orzekanie na zasadach słuszności to nie to samo co odwołanie się, wewnątrz danego systemu prawnego i zgodnie z nim, do dobrej wiary, sprawiedli- wości czy wreszcie zasad słuszności. Orzekanie na zasadach słuszności polega bowiem na rozwiązaniu sporu zgodnie z dyrektywami słuszności i sprawiedliwości, niezależnie, a niekiedy wbrew obowiązującym przepisom 3 . 1 K. Grabowska, [w:] J. Olszewski (red.), Sądy polubowne i mediacja, Warszawa 2008, s. 262. 2 T. Miśko, Arbitraż handlowy a orzekanie na zasadach słuszności. Arbitraż i mediacja jako instrumenty wspierania przedsiębiorczości. Materiały z międzynarodowej konferencji naukowej zorganizowanej przez Zakład Prawa Handlowego i Gospodarczego Wydziału Prawa Uniwersytetu Rzeszowskiego w Rzeszowie w dniach 22–23 września 2006 roku, Ius et Administratio – zeszyt specjalny 2006, s. 129. 3 A. Lizer-Klatka, Pojęcie orzekania na zasadach słuszności w międzynarodowym arbitrażu handlowym, PiP 2000, z. 1, s. 61.