www.zeugmakongresi.org/ Sayfa 1921 TAM METİN KİTABI ZEUGMA II. ULUSLARARASI MULTİDİSİPLİNER ÇALIŞMALAR KONGRESİ 18-20 Ocak 2019 PATERNALİST LİDERLİĞİN ÇALIŞANLARIN NEPOTİZME İLİŞKİN POZİTİF ALGILARI ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. İsmail BAKAN Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, ibakan63@hotmail.com Mehtap KOÇDEMİR Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, mehtap.kocdemir.63@gmail.com Makbule OĞUZ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, makbule-oguzz@hotmail.com Hamran AMIRLI Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, hamran.amirli@gmail.com ÖZET Günümüz işletmelerinde liderliğin öneminin gün geçtikçe artmasına rağmen liderliğin nepotizme olan etkisi tam anlamıyla bilinmemektedir. Özellikle liderlik türlerinden olan “paternalist (babacan) liderlik” işletmelerin başarısında önemli rol oynarken, nepotizme çalışanların olumlu algılar geliştirip geliştirmeyecekleri incelenmesi gereken bir konudur. Paternalist liderlik kısaca; “babacan liderlik” anlamına gelip, lidere kişisel bağlılık ve itaat gibi değerlere dayanmaktadır. Ayrıca, işverenlerin paternalizmi stratejik repertuarlarında uygulanabilir bir seçenek olarak görmeleri gerekmektedir. Paternalist liderlik üç önemli unsurdan oluşur: otoriterlik, yardımseverlik ve ahlaki liderlik. Otoriterlik, liderin mutlak otorite kuran, astları üzerinde kontrol becerisine sahip ve astların sorgulanamaz itaatini gerektiren bir davranışı ifade eder. Yardımseverlik, liderin davranışının, astların kişisel veya ailevi refahı için kişiselleştirilmiş, bütünsel bir endişe göstermesi anlamına gelir. Ahlaki liderlik, üstün kişisel erdemler, öz disiplin ve bencillik gösteren bir liderin davranışı olarak geniş bir şekilde tasvir edilebilir. Nepotizm ise; süreksizlik, bir hak sahibinin veya yöneticinin, aile üyelerine bir istihdam bağlamında, hak veya yeteneklerden ziyade akrabalık bağlarına dayanan konumlar vermesi demektir. Nepotizm üzerine yapılmış çalışmaların çoğu nepotizmin olumsuz etkisine vurgu yapmaktadır. Ancak nepotizmin özellikle aile mensupları üzerinde tespit edilmiş olumlu sonuçları bulunduğu bilinmektedir. Bir başka ifadeyle, literatürde genellikle nepotizmin işletmeler açısından olumsuz etkileri üzerinde durulmuş olup olumlu etkileri ele alınmamakta ya da çok az ele alınmaktadır. Oysaki nepotizmin olumsuz etkilerinin yanı sıra olumlu etkileri de bulunmaktadır. Araştırmanın temel amacı, işletmelerde paternalist liderliğin çalışanların nepotizme ilişkin pozitif algıları üzerine olan etkisini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşabilmek için araştırma verileri anket tekniğiyle elde edilmiştir. Anketler Kahramanmaraş’ta faaliyet gösteren gıda işletmelerinde çalışan personele uygulanmıştır. Anket verileri SPSS programında korelasyon ve regresyon analizlerine tabi tutularak analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda paternalist liderliğin çalışanların nepotizme ilişkin pozitif algısı üzerine olumlu etkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Paternalist Liderlik, Nepotizm, Liderlik.