ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU XVIIIth of Turkish Congress of History October 1-5, 2018 CRIMEAN KHANS/ ”SULTANS” GIRAY IN THE LOCAL HISTORY OF GERLOVO REGION VENETA YANKOVA* Abstract: The report deals with a weakly studied issue, related to the past of the Gerlovo region (Nord-East Bulgaria) during the Ottoman period (XVI - XIX century): the oral evidence of Crimean Giray khan/ “sultans” and their heritage in the local history of the people. The memory of Giray “sultans” and the symbolic places, connected with their life and work, today are an essential part of the historical memory of the people from this region. Many villages and sites keep their traces. These are: legends about the creation of settlements, local toposes, genealogical stories. The image of the Giray dinasty in the local legends is aristocratic, with added heroic elements, wich are formed under the influence of the Bulgarian national idea. The trend towards demythologization is noticeable - former feudal lords are seen as “own” (i.e. Bulgarian) noblemen - they are of Bulgarian origin and protect their subjects against violence. The study is based on archival research and fieldwork. Key words: Tatars, Crimean khans/ Crimean “sultans”, Giray dynasty GERLOVO YÖRESİNİN YEREL TARİHİNDE GİRAY HANEDANI’NIN KIRIM HANLARI / “SULTANLARI” Özet: Makalede incelenen, Osmanlı Dönemi (XVI - XIX yüzyıl) Gerlovo yöresinin (Kuzeydoğu Bulgaristan) geçmişiyle ilgili bölge halkının hafızasında kalan, Giray Kırım Hanları/” Sultanları” ve mirası hakkında sözlü bilgilerin yeterince araştırılmadığı konusudur. Giray Kırım Hanları / “Sultanları” nın hatırası, faaliyetleri ve yaşamları ile ilgili sembolik mekanlar, bugün insanların tarihsel belleğinin çok önemli bir parçasıdır. Birçok köy ve yerleşim alanları hala onların izlerini taşımaktadır. Örneğin: yeni yerleşimlerle ilgili efsaneler, özel mekanlar, ecdat hikayeleri v.s. Yerel efsanelerde Giraylar aristokratik bir yapıya sahiptir ve Bulgar milli düşüncenin etkisi altında kahramanlık unsurları da eklenmiştir. Önemli bir eğilim de, bu efsaneleri yıkma yolundadır – bir zamanların zengin derebeylerini