PRACE NAUKOWE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU RESEARCH PAPERS OF WROCŁAW UNIVERSITY OF ECONOMICS nr 372 • 2014 Przedsiębiorca w społecznej gospodarce rynkowej IS SN 1899-3192 Bartosz Ziemblicki Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu ZAGROŻENIA UMOWY POŚREDNICTWA W OBROCIE NIERUCHOMOŚCIAMI Z PUNKTU WIDZENIA POŚREDNIKA - WYBRANE ZAGADNIENIA Streszczenie: Zagrożenia umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami z punktu widzenia pośrednika można podzielić na dwie grupy: zagrożenia ze strony klienta i ze strony organów podatkowych. W relacjach z klientami bezpieczeństwo pośrednikowi gwarantowałoby wyłączenie możliwości wypowiedzenia umowy przez klienta oraz klauzula wyłączności skuteczna także względem samego właściciela. Jednak całkowite wyłącznie możliwości wypowiedzenia umowy pośrednictwa przez dającego zlecenie nie jest możliwe. Jeśli chodzi o klauzulę wyłączności, to nie jest ona skuteczna względem właściciela, który dokonuje sprzedaży bez niczyjego pośrednictwa. Jeśli chodzi o zagrożenia podatkowe, to pośrednik zobowiązany jest do zapłaty podatku PIT (CIT) i VAT niezależnie od tego, czy sam otrzymał zapłatę. Jednak sytuacja pośrednika jest jeszcze gorsza, bowiem w niektórych sytuacjach nie ma on wiedzy, że prowizja mu przysługuje. Niestety fakt ten nie wpływa na moment powstania zobowiązania podatkowego. Słowa kluczowe: pośrednik w obrocie nieruchomościami, umowa pośrednictwa, PIT, VAT. DOI: 10.1561 l/pn.2014.372.32 1. Wstęp Bezpieczny obrót nieruchomościami ma zasadnicze znaczenie dla całego obrotu go- spodarczego z uwagi przede wszystkim na dużą zwykle ich wartość. Nie bez powodu rozporządzanie nimi wymaga formy aktu notarialnego (art. 158 kodeksu cywilnego 1 ), zaś własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (art. 157 k.c.). Ponadto do niedawna pośrednictwo w ich obrocie wymagało specjalnych kwalifikacji potwierdzonych licencją nadawaną przez ministra infrastruktury. Umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami kryje w sobie wiele niebezpie- czeństw dla pośrednika. Można je podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje zagro- 1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny Dz.U. z 1964, nr 16 poz. 93 z późn. zm, dalej „k.c.".