1.- Guayaba Psidium guajava L. Myrtaceae La imagen fué proporcionada por: Miguel A. Marmolejo Sinonimia popular Xalxócotl, xaxokotl, xaxucotl (náhuatl): arena agria. Guava, guayabilla, guayabilla cimarrona, guayabo, guayabo morado, hojas de guayaba, palo de guayabo blanco. Chiapas: pata, pocs-cuy, potoj, potos, pox, sumbadam; Guerrero: xaxokotl (náhuatl), xolxocatl; Hidalgo: xalxócotl (náhuatl); Michoacán: enendi (purhépecha); Morelos: coloc,jaljocote pichi, xalxócotl; Nayarit: ca-aru ó ca-rú (cora), ushca-aru (tepehuano); Oaxaca: lacow (huave), tzon t kichi kichi, tzon t kichi nchjon, tzon t kichi (amuzgo), jukoin papoxtiks, pox; Puebla: asiuit, asiwit (totonaco), xaxokotl, xaxucotl (náhuatl), aci'huit, xalxocotl, xapeni, xocoyot; Quintana Roo: pichí (maya), kolok, julú, pachi', sakpichi; Veracruz: asiwit, cuympatan, patán, pitchcuy; Yucatán: piichi'; San Luis Potosí: bek (tenek). Sinonimia botánica. Psidium pomiferum L.; Psidium pyriferum L. Botánica y ecología. Es un arbusto o árbol de 4 a l0m de altura, con la corteza lisa y de color café. Tiene las hojas duras, ovadas, con el reverso velloso y las nervaduras realzadas. Las flores son solitarias, blancas o crema, olorosas y con muchos estambres. Sus frutos son globosos, con olor fragante y la pulpa es de color amarillo o rosa, con numerosas semillas. La guayaba es originaria de los trópicos del Viejo Mundo y se encuentra en climas cálido, semicálido, semiseco, seco y templado, desde el nivel del mar hasta los 2500m. Cultivada en huertos familiares, presente a orillas de caminos o de riachuelos, asociada a vegetación perturbada en dunas costeras, bosques tropicales caducifolio, subcaducifolio, perennifolio y subperennifolio, bosque espinoso, matorral xerófilo de tipo subtropical, pastizal, bosque mesófilo de montaña, bosques de encino, de pino y mixto de encino-pino. Etnobotánica y antropología. La guayaba, planta medicinal considerada de calidad caliente, tiene gran importancia en la actualidad. De hecho se usa en el tratamiento de más de 40 padecimientos que afectan la salud de los mexicanos en diferentes áreas del país.