Korneel Van Lommel Bekentenissen van een 'oorlogsmisdadiger': Caesar in de klas 1 I. INLEIDING In zijn boek 'The Great Big Book of Horrible Things' (2011) tracht Matthew White het oorlogsleed sinds de Griekse oudheid (5 de eeuw v.C.) tot het heden in cijfers te vatten. Voor Caesars campagnes in Gallië schat hij het dodental aan Gallische zijde op 700.000. Voor deze berekening heeft hij het gemiddelde genomen van wat de antieke auteurs hebben neergeschreven. Dit maakt dat de Gallische Oorlog op plaats 61 van de meest bloedige oorlogen eindigt – de burgeroorlog tussen Caesar en Pompeius heeft hij niet eens in rekening gebracht. 2 Bij de antieke auteurs vinden we nog meer informatie. Velleius Paterculus (Historiae Romanae, II.47) schat het dodenaantal op 400.000 'en een groter aantal werd gevangen genomen'. Volgens Plutarchus had Caesar bovenop de 1 miljoen gesneuvelde Galliërs ook nog eens 1 miljoen van hen tot slavernij veroordeeld. 3 Appianus (Celtica, 2) volgt deze aantallen en voegt eraan toe dat Caesar 400 stammen en meer dan 800 nederzettingen veroverde en ook nog eens 800.000 Germanen over de kling joeg. Plinius (Naturalis Historia, VII.91), tot slot, vermeldt 1.192.000 Gallische slachtoffers, maar betreurt dat Caesar geen totaalcijfer voor de burgeroorlog bekendmaakt. De cijfers die Caesar zelf geeft, zijn hoogst problematisch. Geregeld verwijst hij naar 'een groot aantal', 'meerdere' of 'vele' slachtoffers zonder precieze aantallen te geven. Op andere plaatsen verwijst hij wel naar concrete cijfers, maar dan kunnen we ons weer de vraag stellen of die cijfers wel betrouwbaar zijn. Ondanks alle methodologische moeilijkheden, wordt de totale Gallische bevolking tussen 3 en 20 miljoen geschat. 4 In percentages uitgedrukt zou dus tussen 66% en 4% van de Gallische populatie gedood of tot slaaf gemaakt zijn. 5 Naast het cijfermateriaal lezen we over het plunderen en platbranden van nederzettingen, de mutilatie van krijgsgevangenen, duizenden vluchtelingen die de wanhoop nabij zijn, en volkeren die te lijden hebben onder honger en dorst.