EKMEKLİK BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN FARKLI ORGANİK UYGULAMALARIN EKONOMİK ANALİZİ Recep Kodaş 1 , Rahmi Taşcı 1 , Halil İbrahim Fırat Kon 1 , Esra Akçelik 1 , Selim Uygun 1 1 Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü / Ankara ÖZET Bu çalışma Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü İkizce Araştırma ve Uygulama İstasyonunda yürütülmüş olup, 2013-2014 yetiştirme sezonu verilerini içermektedir . Araştırmada 3 faklı organik uygulama ve 8 farklı ekmeklik buğday çeşidi kullanılmıştır . Uygulamalar; Organik Sertifikalı Ticari Ahır Gübresi(AG), Yeşil Gübre(YG) ve Karışım(AG+YG) ile kontrol olarak Konvansiyonel yetiştiriciliktir . Ekmeklik Buğday Çeşitleri; Tosunbey, İkizce-96, Gün-91, Sönmez-2001, Bezostaja-1, Bayraktar-2000, Köse 220/39 ve Sivas 111/33. Deneme Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur . Uygulamaların 1 kg. başına maliyetleri hesaplandığında en az maliyet 0,44 TL/kg ile konvansiyonel üretimde elde edilmiştir . En fazla maliyet ise 1,05 TL/kg ile Yeşil Gübre + Ahır Gübresinin kullanıldığı Organik Buğday yetiştiriciliğinde hesaplanmıştır . Organik yetiştiricilik yöntemleri içinde en az maliyet ise 0,57 TL/kg ile yeşil gübre uygulamasında hesaplanmıştır . Elde edilen buğday ve saman verimine bağlı olarak hesaplanan GSÜD ise en fazla 540,75 TL/da olarak Ahır Gübresinin kullanıldığı Organik Buğday yetiştiriciliğinde bulunmuştur . Uygulamaların brüt kâr ve net kârlarının hesaplanmalarından sonra ekonomik olarak en karlı üretim yönteminin Ahır Gübresinin uygulandığı organik yetiştiricilik olduğu görülmüştür . Bu uygulamada brüt kar 353,19 TL/da ve net kar 299,06 TL/da olarak hesaplanmıştır . Konvansiyonel Organik Yeşil Gübre Organik Ahır Gübre Organik Yeşil + Ahır Gübre Verim 336 275 315 268 Değişen masraflar (TL/da) 134,73 137,98 187,56 258,20 DM ÜM oranı (%) 71,9 72,4 77,6 82,1 Sabit masraflar (TL/da) 52,54 52,64 54,12 56,24 SM ÜM oranı (%) 28,1 27,6 22,4 17,8 Üretim masrafları toplamı (TL/da) 187,27 190,62 241,68 314,44 Maliyet (TL/kg) 0,44 0,57 0,65 1,05 GSÜD (ürün miktarı*fiyat) 274,40 472,08 540,75 460,06 Brüt kâr (GSÜD- DM) 139,67 334,10 353,19 201,86 Net Kâr (GSÜD- ÜM) 87,12 281,46 299,06 145,62 SONUÇ Konvansiyonel yetiştiricilik ile Organik uygulamalar karşılaştırıldığında konvansiyonel uygulamanın, Yeşil Gübre uygulamasından %22,18 Ahır Gübresi uygulamasından % 6,67 ve Ahır Gübre+Yeşil Gübre uygulamasından %25,37 oranında daha fazla verim elde edilmesine rağmen organik buğday satış fiyatının, konvansiyonel buğday üretiminden elde edilen buğdaydan % 56,25 daha fazla olmasına bağlı olarak Organik Ahır Gübre uygulamasının daha kârlı olduğu görülmektedir . Ekonomik analiz çalışmasında en önemli kısıt olarak, organik buğdayın piyasa satış fiyatının henüz tam olarak oluşmaması ve gerçekçi piyasa değerlerine ulaşılamaması gösterilebilir . . Çizelge 1. 2013-2014 Üretim Sezonu Ekonomik Analiz Tablosu Çizelge 2. Uygulamaların değişen, sabit ve toplam üretim masrafları (TL/da) Çizelge 3.Uygulamaların değişen ve sabit üretim masraflar oranı (%) Çizelge 4. Uygulamaların maliyet ve satış değerleri (TL/kg) Çizelge 5. Uygulamaların brüt ve net kâr değerleri (TL/da) KAYNAKLAR: • Anonim, 2017. Türkiye İstatistik Kurumu Bitkisel Üretim İstatistikleri • Er, C. ve Başalma, D. 2008. Organik Tarımdaki Gelişmeler. Nobel Yayın Dağıtım, Yayın No: 1354 • Kodaş,R. ve Er,C. 2012. Tahıllarda Organik Yetiştiricilik, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi,2012, Cilt 26, Sayı 1, Sayfa 103-116, Bursa • Hinman, H.R., and A.E. Esser. 1999. 1999 enterprise budgets for summer fallow–winter wheat rotations and hard red spring wheat annual cropping, Adams County, Washington State. Bull. EB1883. Washington State Univ. Coop. Ext., Pullman. • Janosky, J.S. 1999. An economic analysis of conservation tillage cropping systems in Eastern Washington. M.A. thesis. Dep. of Agric. Econ., Washington State Univ., Pullman