ISSN: 2687-1882 Haziran / June 2019 Cilt /Volume: 1 Sayı /Issue: 1 ss. 95-117 Makale Bilgisi /Article Information Makale Türü / Article Type: Çeviri / Translations Geliş Tarihi /Received: 02.06.2019 Kabul Tarihi /Accepted: 24.06.2019 Nevbahtî Ailesinin Şiî Düşüncenin Gelişimindeki Etkisi * Hüseyin Hüseyniyan MUKADDEM ** Çev. Şahin AHMETOĞLU *** Öz Nevbahtîler, Abbâsî halifesi Mansur döneminde Müslüman olmuş ve Abbâsî halifelerinin hizmetine girmiş İran asıllı bir ailedir. Aile mensupları siyasi, iktisadi ve içtimai alanda çok önemli eserler telif etmişlerdir. Bu ailenin Şiî düşüncenin gelişmesinde ciddi etkilerinin bulunduğu bilinmektedir. İsmail b. Ali Nevbahtî ve Ebû Muhammed Nevbahtî, Nevbahtî ailesinin ilmî alanda meşhur şahsiyetlerindendir. Onların eserleri mütekellimlerin derslerine konu olmuştur. Yine bu ailenin meşhurlarından Hasan b. Ruh, Şiî-İmâmiyye’nin 12. İmâmı’nın naibliğini yapmıştır. Onlar, telifleri ile birlikte Müslüman düşünceyi derinden etkileyen felsefe ve astronomi eserlerini Arapçaya tercüme etmişlerdir. Ailenin fertleri arasından edipler ve şairler de yetişmiştir. Nevbahtîlerin kelâmî konulara yönelmesi Bağdat ilim ekolünün güçlenmesine sebep olmuştur. Kelâmî ve felsefi konularda İslâm fırkalarıyla özellikle de Mu’tezile ile ilmi münazaralar yapmışlardır. İbn Babeveyh ve Nevbahtî ailesi arasında özellikle istidlal konularında ihtilaflar meydana gelmiştir. Bu durum Şiî düşüncenin gelişimini yakından etkilemiştir. Bağdat’taki Şeyh Müfîd mektebi bu tartışmaların ve yönelişlerin sonucunda ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Nevbahtî ailesi, İran, Abbâsîler, İslâm Kültürü, Şiilik. The influence of the Nawbahti Family on the Development of Shiite thought Abstract The Nawbahtis were Iranian families who became Muslims during the Abbasid caliph Mansur and entered the service of the Abbasid caliphs. Family members have * Çevirisini takdim ettiğimiz bu makalenin orijinal adı “Nakş-ı Nevbahtîyan der Pişbord-ı Efkâr- ı Şîa” olup Târih der Âyende-i Pejûhiş Dergisi’nde (1384/2005), yıl 2, S.5, ss. 63-100 neşredilmiştir. ** İslâm Tarihi alanında yüksek lisans öğrencisi. Üniversite ilmi araştırma merkezi heyet üyesi. Müellifin çalışmalarından bazıları şu şekildedir: 1.Bazşinasiî Hadis “el-İmam lâ Yüğseluhu ille’l- İmam der Goftman-ı Vakıfiyye ve İmamiyye (Ber Esasi Pişineşinasii Techiz-i Masuman”, der Menabi’ Ferikayn)”, Mecelle-i Ulumi Hadis, Zemistan 1396, Sayı: 86, ss. 102-122. 2. “Seyri Tekamüli Maktelnigari ba tekye ber Maktelnigaran-ı Ashabı İmam-ı Masum aleyhisselam”, Mecelle-i Tarih-e Ferheng ve Temeddüni İslami, Tabestan 1395, Sayı: 23, ss. 87-110. 3. “Nakş- e İmam Seccad (a) der Tahrif-i Zedayii ez Sire-i Nebevi”, Mecelle-i Pejuhişhâ-yi Tarihi, Behar 1395, Sayı: 29, ss. 57-72. 4. “İtilaf-e Zeydiyan ve Abbasiyan der Asr-ı Evvel-i Abbasi: Zemineha, Avamil, Peyamedha”, Mecelle-i Tarih-i İslam, Payız 1393, Sayı: 59, ss. 135-157. 5. “Ashab-e İmaman-ı Şia ve Sirenigârî”, Mecelle-i Şiaşinasi, Tabestan 1392, Sayı: 42, ss. 7-42. *** Doç. Dr., Kırıkkale Üniversitesi İslâmi İlimler Fakültesi, Kelam ve İtikadi İslâm Mezhepleri ABD Öğretim Üyesi. sehmetoglu@hotmail.com, ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6154- 2984