پێشەكی لە دوای ان،ضلمی ئ ئی وۆماری وی بىو جێصخاوىرص ی رصەوام اق بە عره ە لە زا اویەو ی غ اصەحی هێى صی اهەحی ئ صەو بىوە، ە هەەر ارجێ هەم بىوەراو ا رجێ و هەم و ی ۆ ، اكضاەحی ع چىارچێىەی صەو لەی ی اجی ص كىڵی رانەهەی بۆ جا هەمەلی بیيیىە. ئەمەظ وایىرصوو ان هە ئ ە بە یراوصێیە واكیع، "صرصوی ێذ یان كبى پلن و ئاماهج ب ی ێ صیاصەج لە بۆیەصخاهە.ىرص هەرێمی هاچاری"ی جایبەث وەی مامە مەوصای ئەو وڵجەصاىرجمەوصا و صرێ ووی ا لە اق جەصخاوی ع ە. وىرصراو ضا ە اری لە هەصدی ەی بۆییره ئەموە زۆیەویی و بىو او بازر ان اصەحی ئ صی ەحی هەرێمایەی صیاوی ۆ ى چەهضی ، بەرصووەروصدىە ص اصەحیصخان و صیىرص ی اهیصخاوی لە پارچەىرص و رصوی ۆعە اصەحیػ بە صی اهی ەەحی و وڵجە زله هێىصەو رصو ی یەزضار با زیاجر لەبىوە هەیان رۆ ان ئ یۆپۆلەجی ج( Geo-politics ) یۆهۆمی جیۆئی و( Geo- economics ) صخان.ىرص هەرێمی ی صروعە اق لەصخاوی عەی وىرصی جایبەجمەهضی ئەم هاوەهض یەحی صەوە ئەم هاوچەیە لە وىرص ی اوییەویىەهضی پە وۆماری اویضخيارەو وپە بەرهەر ،وروبەر ڵجاوی صە اق و و ع Available online at http://jgu.garmian.edu.krd Journal of University of Garmian https://doi.org/10.24271/garmian.20713 ىردستاو ی ع ێراق ل ە ساسەتی یشت ی ی ك ۆماری ئیسلمی ی ئ ێران ه ه میکه ردی مهدی, ئه اد ئه ژی ئاز بوبه کر ی مرۆی گەشەپێدانی زانکۆی, سلێمانی زانكۆی پىخت ە ی ئیضلمۆماری ی غخ اصەحی صی ان ئەر ب ە وىرەرامب ب ص ی و ئاصایراصخەیم صوو ئارصەوا بە ەیبەر. پێرجىوە ەهێياویزەوان، یوا پێغهاث و صۆزە جیا ی و بەپرجىوە ی وەرەرایوەهضی بەر ىرص اق صخاوی عیىەهضیی پە ەیغخىوجە ئاص هە واجێەجەصا هی لەم صیاصەوی ی ی ی اج ص صوورمەوص ا،يى بە ەن وارجێي جەهیا و یەر بە هەیاەرامب فغار بێىاویی ل ە پێىاو بەص او رە ان هە هاوزۆی ئ ی ەن لەصەر ئاصایین مەجرصی ارهاجىوە، یان وە ان بەو اوی ئیەوەوەهضی بەر خۆصی لە میرج ىوصوەرا بە صوەص یىە . لەم جىێ هراوە ێذ، واری لەصەر وث بىر پێىیضخە صەروى ووی م- ی غخ اصەحی صی چىارچێىەیرەجاياری، صە عی ی ئیضلم وۆماری ئصىراوە ون با ا یەووی ىهە موەی همێىاهەەی ه ێ ەر بە وىرص لەەرامب ئەو صیاصەجە بر جێبەجێىرصوی صواج ضراوە و و هەووەجە ووهىراوە ، چەرزەوان هاو ە اوی هە بىەماوە رێخە صیارە بضۆزی ئەم پر ڵم یەیىەهضیی پەن؟ ئاصخەهەر بە وىرص چەرامب ان ب اوی ئیەیىەهضی ی و پە غ اصەحی صی ان و ی بىون؟ ەروىرص اوی لەصرئەهجامەو صە Article Info Received: January, 2020 Revised:February,2020 Accepted: March ,2020 Keywords دگای، دیی گشتین، كورد، سیاسەت ئێرا یندیگەرایرژوەشی، بە ئاسای Corresponding Author hardi.mika@univsul.edu.iq