Jakub Rawski PWSZ w Głogowie Ethos rycerski w Zawiszy Czarnym Juliusza Słowackiego zbroją świeci, zbroją łyska postać dawna, coraz bliska, […] u źródła jakby zaklęty; taki jakiś polski święty 1 . Stanisław Wyspiański Wesele Dramat Zawisza Czarny Juliusza Słowackiego należy do słabiej zbadanych przez literaturoznawców utworów tego autora; zarazem jest jednym z ostatnich tekstów dramaturgicznych poety (obok Samuela Zbo- rowskiego z 1845 roku), napisanym w latach 1844–1845. Należy do tzw. okresu mistycznego twórczości wieszcza. Słowacki Zawiszy Czarnego 1 S. Wyspiański: Wesele. Oprac. J. Nowakowski. Wrocław 1973, s. 55. Wypowia- dane przez Poetę (postać wzorowana na Kazimierzu Przerwie-Tetmajerze) słowa do- tyczą Zawiszy Czarnego, o którym młodopolski artysta napisał dramat, zob. K. Prze- rwa-Tetmajer: Zawisza Czarny. Fantazja dramatyczna. Akty 4. Część 1. Kraków 1901. Tadeusz Żeleński (Boy) stwierdza: „próbował Tetmajer rozwinąć skrzydła w wielkiej poezji dramatycznej; napisał utwór pt. Zawisza Czarny, wystawiony, na krótko przed Weselem, w krakowskim teatrze. Stąd Rycerz, który olśniewa go na chwilę swoim zja- wiskiem i przepada kędyś w nocy «nirwany»” (Plotka o „Weselu” Wyspiańskiego. W: Idem: Refektorem w mrok. Oprac. A.Z. Makowiecki. Warszawa 1985, s. 132). Nie bez znaczenia wydaje się fakt, że właśnie twórca romantyczny (Słowacki) i neoromantyczny (Tetmajer) zainteresowali się postacią słynnego rycerza. Świadczy to o ciągłości tema- tycznej dwóch epok (romantyzm – Młoda Polska), jak również o potrzebie odpowiedzi na pytanie dotyczące kondycji Polski i Polaków poprzez literacką kreację życiorysu jed- nego z symboli narodowych, którym jest Zawisza Czarny.