Monika Jablońska Warszawa jablomka@gmail.com Podległy komuś czy *pod kogoś? Wybrane polskie konstrukcje syntetyczne i analityczne jako przyklady synonimii skladniowej Streszczenie Pojęcie synonimii składniowej pojawilo się w literaturze językoznawczej w latach 70. XX w. na oznaczenie konstrukcji bliskich znaczeniowo, o identycznym lub prawie identycznym skladzie leksykalnym, ale różniących się formą gramatyczną, czasami szykiem lub obecnością dodatko- wych wyrażeń funkcyjnych. Przedmiotem artykulu są pary skladające się z konstrukcji syntetycznej i analitycznej, spelniające kryteria synonimów skladniowych. Chociaż konstrukcja analityczna jest niepoprawna, mówiący wybierają ją w określonych sytuacjach. Wybór ten jest również wynikiem tendencji do zastępowania konstrukcji syntetycznych analitycznymi, która jest obecna w języku polskim od kilku stuleci. Słowa kluczowe: synonimia skladniowa, konstrukcja syntetyczna, konstrukcja analityczna, lączli- wość semantyczno-leksykalna Podległy komuś or *pod kogoś? Selected Polish synthetic and analytical constructions as examples of syntactic synonyms Summary The term syntactic synonymy appeared in linguistics in the 1970s, and it denotes such constructions that have a similar meaning and are composed of basically identical lexical items. However, the constructions differ with regard to their grammatical form, word order or the presence of additional function words. The paper discusses pairs of constructions (a synthetic construction vs. an analytical one) that fulfill the criteria set for syntactic synonyms. The analytical construction being incorrect, it is still preferred by some speakers in particular situations. The preference for analytical constructions is also caused by the tendency to replace synthetic constructions with analytical ones. Such tendency has now been observed in the Polish language for several centuries. Keywords: syntactic synonymy, synthetic construction, analytical construction, collocations j:makieta 7-7-2015 p:205 c:0