ZfWT Vol 12, No. 3 (2020) 135‐150  135 KÜTAHYA VE ÇEVRESİNDE OSMANLI DÖNEMİ AİLE YAPISI: TEREKE KAYITLARI ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME OTTOMAN PERIOD FAMILY STRUCTURE IN KÜTAHYA AND ITS SURROUNDINGS: AN EVALUATION ON TEREKE RECORDS İlker YİĞİT * Özet Bu çalışmada Kütahya’ya ait Şer’iyye sicillerinin kaynak olarak kullanıldığı dokuz tez taranarak Osmanlı dönemi aile yapısının (çok eşlilik durumu, bir ailenin sahip olduğu ortalama çocuk sayısı gibi hususlar) ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Taranan Şer’iye sicillerindeki tereke kayıtları tespit edilerek aileye ilişkin bilgiler tablolara aktarılmıştır. Tereke kayıtlarında yer alan bilgilerden hareketle saha literatürü de göz önünde bulundurularak çalışma alanında Osmanlı ailesi yapısı değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında 1780-1905 tarihleri arasında 179’u şehirden 85’i kırdan olmak üzere toplamda 264 erkek tereke kaydı incelenmiştir. Vefat eden erkeklerin ardından ortaya çıkan miras davalarında şehirde 179 erkekten sadece 15’i (%8,3); kırda ise 85 erkekten 9’u (%10,5) aynı anda iki kadınla evli olduğu tespit edilmiştir. İkinin üzerinde kadınla aynı anda evli olan erkek ise bulunmamaktadır. İki eşli 19 erkekten 16’sı (%84,2) 1000 kuruşun üzerinde mal varlığına sahiptir. Dolayısıyla da çok eşlilik ile mal varlığı arasında pozitif yönlü bir ilişki mevcuttur. Şehir ve kırsal alanda toplam 774 çocuktan 365’i (%48) erkek, 409’u (%52) kız çocuğu bulunmakta ve oransal olarak kız çocukları erkek çocuklara nispetle daha fazladır. Araştırma alanında beş ve üzerinde çocuk sahibi olanların toplam hane sayısına oranı %15’tir. Bir hanenin sahip olduğu ortalama çocuk sayısı ise 2,9’dur. Kütahya şehrinde ve kırsalında en fazla dokuz çocuğa sahip bir aile bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Tarihi coğrafya, hane, çok eşlilik, çocuk, tereke. Abstract In this study, it was aimed to reveal the Ottoman period family structure (issues such as polygamy, the average number of children a family has) by scanning nine theses in which the Şer'iyye registers belonging to Kütahya were used as a source. The tereke records in the scanned Şer'iyye records were determined and the information about the family was transferred to the tables. Based on the information contained in the tereke records, the Ottoman family structure in the study area was * Dr. Öğr. Üyesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Burdur / TÜRKİYE iyigithg@gmail.com Orcıd Id: 0000-0002-1473-3438