JOANNA PRZYBYLSKA ORGANIZACJA I FINANSOWE PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI SAMORZĄDOWYCH INSTYTUCJI KULTURY W LATACH 1999-2001 (NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH TEATRÓW W POZNANIU) Wstęp „Kultura jest tym, co sprawiło, że człowiek jest czymś więcej niż przypadko- wym wydarzeniem w przyrodzie”. Te słowa francuskiego pisarza i polityka, An- dróć Malraux, ukazują rolę, jaką kultura odgrywa w naszym codziennym życiu. Nikt nie kwestionuje znaczenia funkcji, jakie kultura spełnia zarówno w sferze gospodarki, jak i życiu każdego człowieka, jednak jeśli chodzi o stopień pilno- ści realizacji zadań z tego zakresu, często znajdują się one na odległych pozy- cjach. Ta specyficzna dziedzina działalności, należąca do sfery usług społecznych, posiada wiele cech tylko jej właściwych, a działalność usługowa w tym zakresie jest prowadzona w szczególnej formie organizacyjno-prawnej, Realizacja zadań z tej dziedziny jest w ostatnich latach systematycznie przekazywana samorządowi gminnemu. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie charakterystyki usług kulturalnych, jako jednej z dziedzin usług społecznych, oraz zaprezentowanie sys- temu organizacji i finansowania działalności kulturalnej, z uwzględnieniem roli, jaką odgrywa w tym zakresie samorząd terytorialny. W artykule szczególną uwa- gę zwrócę na zakres samodzielności finansowej teatrów, w zestawieniu z rolą or- ganizatora. W niniejszym opracowaniu pod pojęciem kultury będę rozumiała „ogół wy- tworów działalności ludzkiej, materialnych i niematerialnych, wartości i uznawa- nych sposobów postępowania, zobiektywizowanych i przyjętych w dowolnych zbiorowościach, przekazywanych innym zbiorowościom i następnym pokole- 140