darulfunun ilahiyat, 31(2): 397–418 DOI: 10.26650/di.2020.31.2.0077 htp://ilahiyatjournal.istanbul.edu.tr Başvuru: 06.06.2020 Revizyon Talebi: 24.07.2020 Son Revizyon: 28.08.2020 Kabul: 31.10.2020 Online Yayın: 25.12.2020 ARAŞTIRMA MAKALES I / RESEARCH ART ICLE darulfunun ilahiyat * Bu çalışma 25.07.2018 tarihinde tamamladığımız “İzmirli İsmail Hakkı’nın ‘Felsefe-i ûlâ’sının Çeviri Yazısı ve Eserdeki Kötülük Probleminin Tahlili” başlıklı yüksek lisans tezi esas alınarak hazırlanmıştr. / This artcle is extracted from my master thesis enttled “Translaton of Izmirli Ismail Haqqi’s Work ‘Felsefe-i ûlâ’ and Analysis of the Problem of Evil in this Work”, (Master Thesis, Istanbul University, Istanbul, 2018). ** Sorumlu Yazar: Hande Nur Bozbuğa (Doktora Öğrencisi), İstanbul Üniversitesi, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Din Felsefesi Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye. E-posta: handeturak@gmail.com ORCID: 0000-0003-3927-8088 Atf: Hande Nur Bozbuğa, “İzmirli İsmail Hakkı’da Kötülük Problemi ve Teodise.” darulfunun ilahiyat 31, 2 (2020): 397–418. htps://doi.org/10.26650/di.2020.31.2.0077 Öz Bu makalede İzmirli İsmail Hakkı’nın (ö. 1946) kötülük problemiyle ilgili iddiaları tahlil edilecektr. Öncelikle İzmirli’den ve onun ilmî metodolojisinden bahsedilecek sonra İzmirli açısından kelâmî anlamda kötü olarak kabul edilebilecek olay ve olgular sınıfandırılacaktr. Ardından bu kötülüklere karşı onun tercih etği çözüm yolları, onun eserleri merkeze alınarak tartşılacaktr. Eserde teodise ile ilgili ana konuyu ilahi inâyet tasavvuru oluşturmaktadır. Bu teodiseye göre kötülükler Allah’a isnat edilemez. Bunun sebebi Allah’ın evrende hâkim kıldığı düzenli sistemdir. İzmirli’nin bu husustaki temel tezi, evrende var olan düzene tâbi olunduğu sürece hiçbir kötü olgu ve olayla karşılaşılmayacak olmasıdır. Kötülükler, insanların cüz’î iradelerine dayanarak kötü fillere yönelmesiyle ortaya çıkmıştr. O halde düşünüre göre kötülüklerin kaynağı insandır. Düşünürün bu husustaki görüşleri ve kötülükleri Allah’tan kaldırıp insana hamlederken nasıl bir yol izlediği bu çalışmanın temel konusunu teşkil edecektr. Anahtar Kelimeler İzmirli İsmail Hakkı, Kötülük Problemi, Teodise, İnayet, İrade Abstract This study analyzed Izmirli Ismail Haqqi’s main arguments about the problem of evil. First, Haqqi’s life and his scientfc methodology were examined, and then, the cases that can be accepted as kalām evil were classifed as per his understandings. Further, some of his results and solutons of the problem of evil and theodicy were highlighted. The basic viewpoint of theodicy in his work consttuted a form of “divine grace.” In partcular, this theory asserted that evil things can never be atributed to God whose governance of the universe is regular and just. According to Haqqi, no evil phenomenon will be encountered when this mode of interpretaton is applied. For Haqqi, evil emerges when people volitonally turn to wrong deeds. Hence, according to him, the source of evil is humanity itself. Keywords Izmirli Ismail Haqqi, The Problem of Evil, Theodicy, Grace, Will Hande Nur Bozbuğa ** Izmirli Ismail Hakkı’da Kötülük Problemi ve Teodise* The Problem of Evil and Theodicy in the Works of Izmirli Ismail Haqqi This work is licensed under Creatve Commons Atributon-NonCommercial 4.0 Internatonal License