839 SESLİ KİTAPLARIN YÜKSELİŞİ: NİTEL BİR ARAŞTIRMA İsmail KAPLAN Anadolu Üniversitesi, Türkiye ismailkaplan@anadolu.edu.tr Murat ATAİZİ Anadolu Üniversitesi, Türkiye mataizi@anadolu.edu.tr İsmail KAPLAN, Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık bölümünden 2014 yılında mezun olmuştur. Yüksek Lisansını 2017 yılında Üniversite Öğrencisi Sosyal Medya Kullanıcılarının Mahremiyet Algısı başlıklı teziyle Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Tasarımı ve Yönetimi Anabilim Dalı’nda tamamlamıştır. Aynı anabilim dalında doktora programına devam etmektedir. 2017 yılından beri Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi İletişim Tasarımı ve Yönetimi Bölümü’nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktadır. Temel çalışma alanları kitle iletişimi ve sosyal medyadır. Murat ATAİZİ, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi İletişim Tasarımı ve Yönetimi Bölümü İletişim Teknolojileri Anabilim Dalı’nda profesör olarak görev yapmaktadır. İletişim tasarımı, iletişim teknolojileri, iletişim eğitimi, uzaktan öğrenme ve öğretim tasarımı konularında yaptığı ve yayımladığı ulusal ve uluslararası araştırma makaleleri, kitap bölümleri, kitapları ve proje raporları bulunmaktadır. Benzer konularda lisans, yüksek lisans ve doktora dersleri vermektedir. Halen iletişim eğitiminde oyunlaştırma ve sanal gerçeklik konularında çeşitli bilimsel araştırmalar yapmakta ve bu konularda projeler üzerinde çalışmaktadır. Özet: 21. yüzyıl ile birlikte hız kazanan sayısal dönüşüm, Gutenberg’den yüzyıllar sonra kitapların formatının bir kez daha değişmesini beraberinde getirmiştir. Bilgisayarın yanı sıra tablet ve akıllı telefonların yaygınlaşması, ayrıca 3G teknolojisi sonrası mobil internet bağlantı hızlarının artması ve ekonomik açıdan daha ulaşılabilir hale gelmesi, gün içerisinde geçirilen çevrimiçi süreyi artırmıştır. Buna bağlı olarak gündelik hayatta yapılan birçok aktivite gibi kitap okumak da giderek sayısal ağırlıklı bir hale gelmektedir. Sayısal ortamların sağladığı imkanlar sayesinde kitap yalnızca basılı halde kalmamakta, görsel ve işitsel biçimlerde kullanıcıya ulaşmaktadır. Diğer yandan ses dosyalarının üretiminin, depolanmasının ve paylaşımının kolaylaşması da bir format olarak sesli kitabın yaygınlaşmasını sağlamıştır. Sesli kitap yeni bir format olmasa da, teknolojik gelişmelerle ve bu gelişmelerin yaygınlaşmasıyla paralel biçimde okuma faaliyetleri arasındaki payını artırmaktadır. Sesli kitaplar öncelikle görme engellilerin kullanımına yönelik ve özellikle eğitim temalı içeriklerden oluşmaktayken, günümüzde birçok farklı edebi ve düşünsel türde kitaplar, ses sanatçıları tarafından seslendirilmekte ve hem yayınevleri tarafından, hem de içerik sağlayıcı uygulamalar tarafından pazarlanmaktadır. Sesli kitap bir teknolojik gelişme olarak kullanıcılar tarafından gerek olumlu, gerek olumsuz yönde tepkiler almaktadır. Rogers’ın yeniliklerin yayılması kuramında bahsedildiği üzere teknolojik gelişmeler ilk aşamada öncü kullanıcılar tarafından hızlıca benimsenirken, çoğunluk bu yeni gelişmeyi daha geç kabullenmekte, toplumun bir kısmı ise değişime direnmektedir. Sesli kitaplar da basılı kitaba alternatif olması bakımından bir yenilik olarak sınıflandırılmaktadır ve bu yönüyle yeniliklerin yayılması kuramı bağlamında ele alınmaktadır. Bu çalışmada sesli kitapların yaygınlaşmasının arkasında yatan sebepler, kullanıcıların deneyimleri ve kullanıcıların sesli kitaplara yaklaşımları, yeniliklerin yayılması kuramı ile açıklanmakta; bu yenilikle birlikte kitabın gerek içerik, gerek format bakımından uğradığı dönüşümler tartışılmaktadır. Anahtar kelimeler: Kitap, sesli kitap, yeniliklerin yayılması kuramı Abstract: The digital transformation, which gained speed with the 21st century, brought a change in the format of books once again after Gutenberg’s century. The widespread use of computers, tablets and smart phones, also the increase in mobile internet connection speeds after 3G technology and it’s being more economical have increased the time spent online during the day. So, like many activities in daily life, reading books are getting digital too. Thanks to the possibilities provided by digital media, the book is not only printed but also reaches the user in visual and audial formats. On the other hand, the easing of the production, storage and sharing of audio files has also made the audiobook as a popular format. Although audiobook is not a new format, it increases its share in reading activities with technological developments. While audiobooks primarily consist of content for the use of the blind and they were especially with an educational theme, many different literary and intellectual types of books are voiced by vocal artists and marketed by both publishers and content providers today. The audiobooks are getting both positive and negative reactions from the users as a technological development. As mentioned in Rogers's theory of diffusion of innovations, while technological developments are quickly adopted by innovators in the first stage, the majority accepts this new development later, and a part of the society resists to change. Audiobooks are also classified