ÇUKUROVA ARAŞTIRMALARI E-ISSN: 2458-7559 Araştırma Makalesi/Research Article DOI Number: http://dx.doi.org/10.29228/cukar.47602 Çubukçu, M. (2020). Kutadgu Bilig’de sevgi ifadeleri. Çukurova Araştırmaları, 6(2), 314- 339. CİLT 6, SAYI 2, KIŞ 2020, s. 314-339 Article Info/ Makale Bilgisi Received/Geliş: 14.11.2020 Accepted/Kabul: 24.11.2020 Published/Yayın: 24.12.2020 KUTADGU BİLİG’DE SEVGİ İFADELERİ 1 Melek ÇUBUKÇU 2 Öz Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden sonra XI. yüzyılda ortaya konulan ilk eser, Yusuf Has Hacip’in 1069 yılında kaleme aldığı “Kutadgu Bilig” adlı eserdir. Mutluluk veren bilgi anlamına gelen bu eserinde yazar, hem bu dünyada hem de ahirette insanın mutlu olmasının yollarını anlatmaya çalışmıştır. Kitabın giriş kısmında Yusuf Has Hacip, okuyana kutlu olsun ve yol göstersin diye kitaba “Kutadgu Bilig” adını verdiğini söyler. Aynı zamanda siyasetname özelliği gösteren bu eser Karahanlılar’ın hükümdarı Tabgaç Uluğ Buğra Karahan’a sunulmuştur. Yusuf Has Hacip eserinde devlet adamlarında olması gereken özellikleri sembolik olarak dört kavram üzerinden ele almıştır. Eser öğretici bir nitelik taşımasının yanısıra kavramları kişiler üzerinden anlatması yönüyle alegorik bir özellik taşımaktadır. Kutadgu Bilig bize, binlerce yıllık Türk tarihinde, birçok coğrafya, iklim, din, kültür ve uygarlık değişikliklerine rağmen, ana çizgileri aşağı yukarı aynı kalan bir toplum ve devlet anlayışının sürdüğünü göstermektedir. Bu çalışmada Kutadgu Bilig’in tüm beyitleri “sevgi ifadeleri” yönünden incelenmiş ve ilgili kelimeler, beyit numarası, ilgili beyitlerin çeviriyazısı ve günümüz Türkçesi ile birlikte verilmiştir. Sevgi ifadeleri “Tanrı’ya sevgi”, “peygambere sevgi”, “sevgiliye sevgi”, “devleti yönetene sevgi” gibi farklı alanlara göre tasnif edilmiş ve bu ifadelerle ilgili sayısal bilgi verilmiştir. En çok geçen ve en az geçen sevgi ifadeleri belirlenmiştir. Çalışmadaki amaç bir tema doğrultusunda eserin sözvarlığını ortaya çıkarabilmektir. Anahtar Kelimeler: Kutadgu Bilig, sevgi ifadeleri, sözvarlığı EXPRESSIONS OF LOVE IN KUTADGU BİLİG Abstract The first work put forward in the 11th century after the Turks accepted Islam is the work named "Kutadgu Bilig" written by Yusuf Has Hacip in 1069. In this work, which means the knowledge that gives 1 Bu çalışmada; “2020 TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri"nin 8. maddesinde belirtilen araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. 2 Arş. Gör. Dr., Çukurova Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, melek0134@gmail.com, https://orcid.org/0000- 0001-6821-2681