การประชุมวิชาการระดับชาติ "ดินแดนแฟนตาชี : ความจริงและจินตนาการในสังคม ดิจิทัล”ในวาระครบรอบ 45 ปี แห่งการสถาปนาคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี วันที 23-24 สิงหาคม พ..2562 โรงแรมเซ็นทารา หาดใหญ่ สงขลา ศิวนาฏราช การนำาท่าฟ้ อนรำา จากหน้าบันปราสาทขอมในอีสาน ใต้ ไปใช สร้างสรรค์การแสดงชุดรำาอัปสรา ยโสธารา ศิริภาประภากร 1 สุพัตรา วะยะลุน 2 สำาเริง อินทยุง 3 สุริยา คลังฤทธิ 4 บทค ัดย่อ อาณาพื ้นที ่เจตอีสานใต ้ ได ้ปรากฏมีปราสาทขอม ยุคโบราณได ้ สร ้างเพื ่อสักการะแด่พระศิวะ เทพผู ้ยิ ่งใหญ่ตามหน้าบันปราสาททั้ง 6 แห่ง ปรากฏการแกะสลักหน้าบันปราสาท เป็ นรูปของ ศิวะนาฎราชซึ ่ง เป็นภาพที ่มีความหมายและตำานาน เรื ่องเล่าทั้งด ้านศาสนา ความเชื ่อ และพิธีกรรม ภาพการแกะสลักได ้กล่าวถึงการร่ายรำาของ พระศิวะ และ การร่ายรำานี ้เป็ นทั้งก่อกำาเนิดการสร ้างสรรค์ และการทำาลายล้างด้วย ภาพศิวนาฎราช ได ้ถูกนำามา เข ้าสู่ศิลปะการร่ายรำา ของชาวอีสานใต ้ ในนาม ชุดการรำาอัปสรา ซึ ่งจะเป็นสตรีล ้วนและมีการประดับตกแต่ง ด ้วย เครื ่องประดับ สวยงาม สวมมงกุฎ ประกอบการร่ายรำาที ่สวยงาม อ่อนช ้อย และทวงท่าร่ายรำา ได้ปรากฏ ท่า ศิวะนาฎราช ด้วย ซึ ่งจุดนี เองที ่เป็ นการสื ่อความหมาย และการนำามาบูรณาการ เชิงสร ้างสรรค์ และได้เป็นแบบเฉพาะ ทางอีสานใต้ ใช ้การร่ายรำาชุดนี ้ในการแสดง ซึ ่ง ถือว่าได ้นำาสัญลักษณ์ ภาพจำาหลัก ศิวนาฎราช มาประกอบเพื ่อให ้เกิด คุณค่า และผสมผสานกับท่วงท่า อันทรงพลัง และใช ้เป็นการแสดงใน วาระงานสำาคัญต่างๆ จนเป็นที ่รู ้จักในแถบอีสานใต ้ คำาส าค ัญ : ศิวนาฎราช , ท่าฟ้อนรำา , หน้าบันปราสาทขอม , อีสานใต ้ , อัปสรา 1 (อาจารย์พิเศษ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ ,0887147526, Email: yasotharar.s@gmail.com 2 มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ ,จังหวัดสุรินทร์ , 085-6824711 3 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ , 089- 5819532, Ton_Samroeng.com 4 มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร, 086-2493990