39 doi: 105937/SelSem2002039F SELEKCIJA I SEMENARSTVO, Vol XXVI (2020) broj 2 UTICAJ FITOHORMONA NA VEGETATIVNO RAZMNOŽAVANJE RAZLIČITIH FORMI PANONSKOG TIMIJANA (ymus pannonicus All.) Vladimir Filipović *1 , Vladan Ugrenović 2 , Zoran Maksimović 3 , Vera Popović 4 , Danica Paunović 5 , Ljubica Šarčević-Todosijević 6 , Slobodan Popović 7 Izvod U radu je ispitivan uticaj primene tri fitohormona na bazi α-naſtil-sirćetne kiseline (NAA) (INCIT 2, INCIT 5 i INCIT 8), na procenat ožiljenih reznica i morfološke osobine sadnica dveju formi panonskog timijana (L-16, forma sa dlakavim listovima i L-9 forma sa glatkim listovima), zasnovanih u dva termina (u martu i maju) Varijanta bez primene fitohormona uzeta je kao kon- trolna Istraživanja su realizovana u periodu od 2019 do 2020 godine, u plasteniku, na lokaciji biljne kolekcije Instituta za proučavanje lekovitog bilja „Dr Josif Pančić“ u Pančevu (44°52’20”N; 20°42’06”E; 74 mnv) Za ova istraživanja korišćen je panonski timijan (ymus pannonicus All) iz familije Lamiaceae, koja se gaji i umnožava u Institutu Ogled je zasnovan u četiri ponavljanja sa 33 reznice po svakoj varijanti Tokom perioda proizvodnje reznica panonskog timijana kori- šćene su standardne mere nege Merenje je obavljeno 60 dana nakon postavljanja ogleda Meren je procenat ožiljenih reznica (%), masa ožiljene biljčice (g), masa korenčića (g), dužina korenčića (cm) i broj žilica formiranih korenčića Merenje je obavljeno pomoću lenjira, milimetarske har- tije i precizne analitičke vage Na osnovu ostvarenih rezultata, kao najpogodniji fitohormon za ožiljavanje reznica panon- skog timijana pokazao se INCIT 2, kod koga je prosečan procenat ožiljenih reznica bio 61,3% Najmanji procenat ožiljavanja zabeležen je pri kontrolnoj varijanti, samo 29,4% Zadovoljavajuću ožiljenost pokazale su reznice tretirane preparatom INCIT 8 (57,6%) Reznice forme L-16 poka- zale su veću ožiljenost, u proseku 53,8%, dok su reznice forme L-9 imale manji procenat ožiljenih reznica (45,0%) u proseku za oba termina zasnivanja Veća uspešnost i kvalitet ožiljavanja reznica evidentirana je u drugom (majskom) terminu zasnivanja (58,1%), što je za 17,4% više u odnosu na procenat ožiljenih reznica u prvom terminu zasnivanja (40,7%) Bitno je istaći da je ožiljenost forme L-9 bila značajno veća u drugom terminu zasnivanja (58,1%) u odnosu na prvi termin zasnivanja (31,9%) Ključne reči: α-naſtil-sirćetna kiselina, morfologija sadnica, reznice, termini zasnivanja Originalni naučni rad (Original Scientific Paper) 1 Filipović V, Institut za proučavanje lekovitog bilja „Dr Josif Pančić“, Tadeuša Košćuška 1, 11000 Beograd 2 Ugrenović V, Institut za zemljište, Teodora Drajzera 7, 11000 Beograd, Srbija 3 Maksimović Z, Farmaceutski fakultet, Vojvode Stepe 450, 11221 Beograd, Srbija 4 Popović V, Institut za ratarstvo i povrtarstvo, Maksima Gorkog 30, 21000 Novi Sad, Srbija 5 Paunović D, Direkcija za nacionalne referentne laboratorije, Batajnički drum 7, deo br 10, 11186 Zemun 6 Šarčević-Todosijević Lj, Visoka zdravstveno-sanitarna škola strukovnih studija “Visan”, Tošin bunar 7a, 11080 Beograd 7 Popovic S, Fakultet za ekonomiju i inženjerski menadžment, Univerziteta u Novom Sadu, Cvećarska 2, 21000 Novi Sad, Srbija *e-mail: vfilipovic@mocbiljars