Türk Dünyası Araştırmaları Sayı: 181 Ağustos 2009 TÜRKÇE İLK KUR’AN ÇEVİRİLERİNDE TÜRLÜ ‘CENNET’LER ÜZERİNE Yrd. Doç. Dr. Abdullah KÖK * Bu çalışmamızda Türkçe İlk Kur’an çevirilerinde Ar. ‘cennet’ kavramının tüm kul- lanım alanları tespit edilip Türkçe ilk Kur’an çevirilerindeki karşılıkları bulunmaya ça- lışılacaktır. Bu makalede Genel Türkçenin ifade gücü, söz varlığı zenginliği, Türkçe ilk Kur’an çevirileri ‘cennet’ kavramı çerçevesinde ortaya konmaya çalışılacaktır. Cennet- le ilgili kavramlar aktarılırken Türkçenin ifade gücünün yanında Türkçe İlk Kur’an çe- viren/çeviricilerinin taşıdığı Türkçecilik şuuru aranmaya çalışılacaktır. Böylelikle soyut kavramların çevirilmesinde Türkçenin Arapça karşısındaki tavrıda belirlenebilecektir. Türkçe İlk Kur’an Çevirileri Türk dili tarihinin dönemlerini izlemek amacı ile yapılacak gramer çalışmaları, sözlükçülük çalışmaları ve semantik incelemeler sırasında başvu- rulması gereken en özellikli ve en güvenilir kaynaklar olarak değerlendirilmelidir. Bu- rada ‘Cennet’ kavramına karşılık kullanılan Türkçe sözcüklerin tespiti hedeflenmektedir. Anahtar kelimeler: Cennet, Türkçe, İlk, Kur’an, Çeviri. Turkish Translation Of The Qur’an On The Kind Of Paradise In this study all the use of the concept of Ar. “paradise” is detected in the first Tur- kish translation of Qur’an and the provisions of it are tried to find. In this article, the general expression of the Turkish power, presence of abundance are introduced in the concept of “puadise” from the first Turkish translation of the Qur’an. It is tried to find the powes of Turkish information of translator / translators of the first truslation of Qur’an during the piocess finding the concepts of paradise. Thus, it is determined the Turkish against to the Arabic in abstract concepts. The first Turkish translation of Qur’an should be regard as most features and most reliable sources for monitoring the history of Turkish lenguage, period of gramer work lexicography and semantic analysis. Here it is aimed to determine the Turkish words used as paradise. Key words: Heaven, Turkish, First, Qur’an, Translation. Korpus Bu çalışmamızda Türkçe İlk Kur’an Çevirilerinde cennetle ilgili kullanımlarının tespitine çalışılacaktır. Bu kullanımlar Türkoloji literatüründe TİEM 73 KT 1v-235v /2=001/001=020/135 (Kök 2004), TİEM 73 KT (235v/3=451v/9=021/001=114/006 (Ünlü 2004), Rylands KT (Eckmann 1976), Hekimoğlu KT (Sağol 1993-1999) ve * Niğde Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Eski Türk Dili Bilim Dalı Öğretim Üyesi.