Sprawozdania Archeologiczne, t. XXVIII, 1973  JANUSZ PIONTEK  WYNIKI BADAŃ PRZEPALONYCH SZCZĄTKÓW KOSTNYCH  Z CMENTARZYSKA KURHANOWEGO LUDNOŚCI KULTURY  POMORSKIEJ W MARCINOWIE, WOJ. ZIELONA GÓRA  1  Opracowanie niniejsze stanowi jedną z cyklu prac poświęconych antropolo- gicznym badaniom cmentarzysk ciałopalnych z terenu województwa zielonogór- skiego, a zawiera wyniki ekspertyzy przepalonych szczątków ludzkich z pięciu  kurhanów z cmentarzyska ludności kultury pomorskiej z okresu halsztackiego  i przełomu na wczesny okres lateński, odkrytego w Marcinowie, woj. Zielona  Góra.  Analizę antropologiczną spalonych szczątków kostnych wykonano zgodnie  z morfologiczną metodą badań grobów ciałopalnych, której podstawowe założenia  metodyczne, z uwzględnieniem wyników badań eksperymentalnych, opracowano  ostatnio w ośrodku poznańskim 2 . Zgodnie z przyjętą metodą fragmenty kostne  segregowano według ich przynależności do określonych okolic anatomicznych szkie- letu. W obrębie wydzielonych grup fragmentów kostnych dokonano opisu morfo- logicznego tych, które mogły dać informacje morfologiczne lub metryczne przy- datne w ocenie płci i wieku w chwili śmierci, wysokości ciała czy liczby osobników  w popielnicy. Płeć i wiek w chwili śmierci ustalono na podstawie charakterystyki  porównawczej wszystkich występujących w danym grobie elementów diagnostycz- nych. Gdy wnioskowanie opierano na niewielkiej liczbie cech diagnostycznych,  płeć określano jako prawdopodobnie męską lub żeńską. Określając wiek w chwili  śmierci nie klasyfikowano do określonych kategorii osobników w tych przypad- kach, w których można było jedynie stwierdzić, że zakończony został u nich proces  kostnienia kości szkieletu. Wówczas określano wiek takiego osobnika mianem „do- rosły", co oznacza, że osobnik ten miał ponad 20 lat, a gdyby dysponować odpo- wiednimi cechami diagnostycznymi, mógłby być zakwalifikowany do kategorii wie- ku Adultus, Maturus lub Senilis.  W przypadku dwóch popielnic sprawdzono sposób ułożenia w nich przepalo- nych fragmentów kostnych. Zrezygnowano z tradycyjnego sposobu sprawdzania  1  Opracowanie archeologiczne A. Kołodziejskiego w niniejszym tomie.  2  T. D z i e r ż y k r a y - R o g a l s k i , New Methods of Investigation of Bone  Remains from Cremation Graves, „Anthropologie", t. 4: 1967, s. 41—45; J. Pion- tek, Badania antropologiczne grobów ciałopalnych z cmentarzyska w Domaniowi- cach, pow. Głogów, Spraw. Arch., t. 25: 1973, s. 137—150; J. S t r z a ł k o , J. P i o n - t e k , A. M a l i n o w s k i , Problem rekonstrukcji wzrostu na podstawie kości za- chowanych we fragmentach lub spalonych, „Przegląd Antropologiczny", t. 38: 1972,  s. 277—287; tychże, Teoretyczno-metodyczne podstawy badań kości z grobów  ciałopalnych, „Materiały i Prace Antropologiczne", nr 85, 1973, s. 179—200; tychże,  Możliwości identyfikacji szczątków ludzkich z grobów ciałopalnych w świetle wy- ników badań eksperymentalnych, [w:] Metody, wyniki i konsekwencje badań kości  z grobów ciałopalnych, Poznań 1974, s. 31—41; J. S t r z a ł k o , J. P i o n t e k , Wpływ  spalania w warunkach zbliżonych do kremacji pradziejowych na morfologię kości,  „Przegląd Antropologiczny", t. 40: 1974, s. 315—326.  http://rcin.org.pl