Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 21, İstanbul 2009, 171-198. RAHÎKÎ [Ö. 953/1546] VE ŞİİRLERİ Ömer ZÜLFE ∗ ÖZET Bu makalede, on altıncı asır şairlerinden Rahîkî’nin hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgi verilmiş, mecmualardan derlenen şiirlerinin tenkitli metni sunulmuştur. Ayrıca metinde geçen bazı noktalar açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler Rahîkî, On altıncı asır, Osmanlı Şiiri Hayat ı 1 Adı Yūsuf, lakabı Sinānü’d-dìn olup şiirlerinde Raģìķì mahlasını kul- lanmıştır. raģìķ 2 (< Ar.) ‘kızıl, katıksız, halis ve güzel kokulu şarap; cennet ∗ Doç. Dr., Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bö- lümü. omerzulfe@yahoo.com. 1 ‘ĀŞIĶ Çelebì, Meşā‘irü’ş-Şu‘arā, G. M. MEREDITH-OWENS: Meşā‘irü’ş-Şu‘arā or Teźkere of ‘Āşıķ Çelebi: London 1971, XXV+299 a yr., 232 a ; BEYĀNÌ, Teźkiretü’ş- Şu‘arā, İbrahim KUTLUK, Ankara 1997, [VI]+93+[7]+340 s. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları XVIII. Dizi – Sa.7. s. 101.; GELİBOLULU ‘Ālì, Künhü’l-Aĥbār ve Levāķiģü’l-Efkār, Mustafa İSEN: Künhü’l- Ahbâr’ın Tezkire Kısmı: Ankara 1994, 396 s., Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayını – Sayı: 93, Tezkireler Dizisi – Sayı: 2, s. 220; 254; ĶINALI-ZĀDE Ģasan Çelebì, Teźkiretü’ş-Şu‘arā, İbrahim KUTLUK, I. C. Ankara 1978, [VI]+73+[VII]+576 s. Türk Tarih Kurumu Yayınları, XVIII. Dizi– Sa. 4 1 .; II. C. Ankara 1981, [IV]+578-1094+[II] s. Türk Tarih Kurumu Yayınları, XVIII. Dizi-Sa. 4 2 , s. 405; LAŠÌFÌ, Teźkiretü’ş-Şu‘arā ve Tabŝıratu’n-Nužamā: Rıdvan CANIM, Ankara 2000, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kül- tür Merkezi Yayını, 225 Tezkireler Dizisi, 7, s. 271; RİYĀŻÌ, Riyāżu’ş-Şu‘arā, Nuruosmaniye Ktp. 3724, 75 a ; SEHÌ BEG, Heşt Behişt, Günay KUT, Harvard 1978, s. 309; Ş. SĀMÌ, Ķāmūsu’l-A‘lām, Ankara 1996, Kaşgar Neşriyat, C. 3, s. 2280; TU- MAN, Tuhfe-i Nâilî, [TUMAN], İnehân-zâde Mehmet Nâil, Tuhfe-i Nâilî Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri, Haz. Cemal KURNAZ; Mustafa TATÇI, [Ankara 2001], I. C., 99+176+467, II. C., 468-1264 s. Bizim Büro Yayınları, C. 1, s. 330. 2 er-raģìķ: ‘Şaraba, şarabın en iyisine, eski olması sebebiyle çok fazla neşe verenine, saf ve katıksızına denir ki bâde-i nâb diye tarif edilir ve bir çeşit güzel kokudur’ (MÜ- TERCİM ‘ĀŜIM, el-Uķyānūsu’l-Basìš fì Tercemeti’l-Ķāmūsi’l-Muģìš, İstanbul I, ’-r 21268, [II]+943 s. II, r-ķ 21269, [II]+939 s. III, ķ-v 21272, [II]+975 s, C. II, s. 909).