Giriş Liberalizm Uluslararası İlişkiler disiplini içinde anaakım kuramsal yaklaşımlar arasında realizm ile birlikte kendisinden en fazla bahsedilen kuramsal yaklaşımdır. Realizmin dayandığı temel varsayım- lara liberalizmin karşı geldiğine inanılır ve liberal perpespektiften uluslararası ilişkilere ve dış politika- ya bakanların genelde ‘olumlu’ bir dünya tasviri ve bakış açısı ortaya koyduğu varsayılır. Bu bölüm alı- şılagelmiş olan bu yaklaşımı kabul etmekte ve libe- ral uluslararası ilişkiler kuramının üzerine oturdu- ğu temel varsayımları tartışmaktadır. Liberalizmin Genel İlkeleri Liberalizm, Batı siyasal düşüncesinde önde ge- len ideolojilerden biri olarak siyaset biliminde öne çıkmaktadır. Bireyin kutsallığına ve hür teşebbüsün önündeki engellerin kaldırılması neticesinde top- lumun genel refahının artacağına dair olan inanç, liberalizmin en başat özelliğidir (Gismondi, 2008: 17-22). Bu bağlamda bir tanım yapmak gerekirse liberalizm insanı odak noktasına alan, akılcılığı ön plana çıkaran ve özel hayatın serbestliğini ve kamu- sal hayata ise sınırlı bir devlet müdahelesini öngö- ren felsef bir yaklaşımdır (Heywood, 2011: 51-80). Serbest piyasa şartlarının insanların kapasitele- rini ortaya çıkarmada en elverişli zemini sunduğunu iddia eden liberalizm, hür teşebbüsün ve sivil toplu- mun önündeki engellerin kaldırılmasını savunur ve piyasa mekanizmalarının normal işlemesinin evvela tek tek bireylerin sonra da genel olarak bütün toplu- mun faydasına olacağını varsayar. Faydacı bir bakış açısına sahip olan liberalizm tek tek bireylerin zen- ginleşmesinin toplumun genel zenginliğini artıraca- ğını ileri sürer ve devlet ile pazar arasındaki ilişkide pazara/piyasaya öncelik verir. Dolayısıyla pazarın işleyişine dair yapılan her devlet müdahelesi, özün- de pazarın adaletsiziklerini haffetmeyi öngörse de, son kertede genel refahı düşürür ve daha büyük adaletsizlikere yol açar. Aynı zamanda liberalizm ile kapitalizm arasındaki yakın ilişki çok belirgindir. Bu bağlamda kapitalizmin bir ekonomik örgütlenme modeli olarak liberal değerlere inanan toplumlarda ortaya çıkması ve güçlenmesi bir tesadüf değildir. Liberalizm ile birçok konuda kesişen kapitalizm, üretim ilişkilerinin serbest piyasa tarafından tanım- lanmasını savunan, sermaye birikimi neticesinde özgür bireylerin ortaya çıkacağını varsayan ve özgür bireylerin ortaya çıkmasıyla toplumda hukukun üs- Liberalizm Tarık Oğuzlu Uluslararası Antalya Üniversitesi Giriş 97 Liberalizmin Genel İlkeleri 97 Liberalizm ve Uluslararası İlişkiler Teorisi 98 Cumhuriyetçi liberalizm 102 Karşılıklı Bağımlılık Odaklı Liberalizm 104 Sistemik Liberalizm 105 Sosyolojik Liberalizm 106 Türkiyede Liberal Teori 106 Sorular 108 Ek Okuma Önerileri 108 Kaynakça 108 B3