Özkan, Özgehan. “Ruh Adam Romanı ve Kayıp Otoban Filminin Metinlerarasılık Kuramı Dahilinde Karşılaştırılması”. idil, 77 (2021 Ocak): s. 79–100. doi: 10.7816/idil-09-75-07
79
RUH ADAM ROMANI VE KAYIP OTOBAN FİLMİNİN
METİNLERARASILIK KURAMI DÂHİLİNDE
KARŞILAŞTIRILMASI
Özgehan ÖZKAN
1
Dr. Öğr. Üyesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, ozgehan8(at)yahoo.com.tr, ORCID: 0000-0002-2556-0237
Özkan, Özgehan. “Ruh Adam Romanı ve Kayıp Otoban Filminin Metinlerarasılık Kuramı Dahilinde Karşılaştırılması”. idil, 77
(2021 Ocak): s. 79–98. doi: 10.7816/idil-09-75-07
Öz
Metinlerarasılık, “gök kubbenin altında söylenmemiş söz yoktur” önermesini temel alan bir kuramdır. Buna göre hangi
türde olursa olsun hiçbir metin tamamen orijinal ve ilk kez söylenmiş değildir. Mutlaka kendinden önce ifade bulmuş
metin veya metinlerden izler taşıyacaktır. Metinlerarasılığın adı 1960’lı yıllarda kavramsallaşan postmodernizm ile
konmuştur. Metinlerarasılıkta her metin birbiri ile ilgilidir. Metni yazan, kendinden önce yazılanların zihninde
oluşturduğu alt yapı temelinde kendi metnini oluşturmaktadır. Okuyan/izleyen de karşı karşıya kaldığı farklı metinleri
kendi birikim süzgecinden geçirerek metinlerarası bağlantıları kurmak suretiyle okumaktadır. Şu halde
metinlerarasılık; metni üretenleri, metinleri ve okuru içine alan çok boyutlu bir yapıdır. Bu araştırmada Nihâl Atsız’ın
Ruh Adam (1972) romanı ile David Lynch’in Kayıp Otoban (1997) filmi metinlerarasılık kuramı dâhilinde
karşılaştırılacaktır. Biri edebiyat dünyasına diğeri sinema dünyasına ait iki metin arasındaki gerek biçim ile ilgili,
gerekse içerik ile ilgili ortak noktalar tespit edilecektir.
Anahtar Kelimeler: Metinlerarasılık, Ruh Adam, Kayıp Otoban (Lost Highway) Postmodernizm
Makale Bilgisi:
Geliş: 29 Ekim 2020 Düzeltme: 21 Kasım 2020 Kabul: 28 Aralık 2020
https://www.artsurem.com - http://www.idildergisi.com - http://www.ulakbilge.com - http://www.nesnedergisi.com © 2020 idil. Bu makale Creative Commons Attribution (CC BY-NC-ND) 4.0 lisansı ileyayımlanmaktadır.