1 Hatice Kurtuluş & Semra Purkis TÜRKİYE’DEN KUZEY KIBRIS’A GÖÇ DALGALARI: LEFKOŞA’NIN DIŞLANMIŞ GÖÇMEN –ENFORMEL EMEKÇİLERİ Ulus Baker’e Giriş Kıbrıs üzerine akademik ve politik yazında Kıbrıs’taki Türkiyeli göçmenler, Kıbrıs Sorununda bir sayısal - demografik problem olma dışında “ yokturlar” 1 . Bu yazındaki farklı politik bakış açıları bu anlamda radikal bir “aynılık” taşır. Politik yaklaşım farklılıkları ise, aynı soruya verilen farklı yanıtlardan kaynaklanır. Bu nedenle Kıbrıs’a ilişkin –özellikle politik- yazındaki çatışma, özdeki “aynılığı” örten söylemsel bir gerilim taşır, içe dönüktür ve emekçi sınıfların evrensel açık-gizli yaralarını ihmal eder. Kıbrıs’a ilişkin sosyal bilimsel yazın genel olarak uluslararası bir sorun olarak “Kıbrıs Sorunu”na ve daha ayrıntılı olarak da etno-dinsel temelli milliyetçilik süreçleri ve Adadaki sonuçlarına odaklanır. Akademik ve politik çözümlemelerde, bu milliyetçili ğin, Yunan ve Türk Milliyetçiliklerinin -Enosis ve Taksim tezleri ile- adaya ihracı ile başlayan etno-dinsel çatışmalar ve sonuçları derinlemesine ele alınır 2 . Diğer yandan, Kıbrıs’ın modernleşme deneyimindeki özgünlükler; 1950’lerin ortalarından itibaren başlayarak, özellikle 1963’den sonra şiddetlenen toplumlararası çatışmadan kaynaklanan mekansal ayrışmalar; 1974 öncesinde Adanın etno-dinsel olarak bölünmüşlüğü; 1974 öncesi çatışmaların ve 1974 sonrası ayrılığın iki halkın toplumsal belleklerinin yeniden inşasındaki rolü üzerine nitelikli akademik çözümlemeler son yıllarda ortaya çıkmaya başlamıştır 3 . Buna karşın, Adanın Kuzeyine ve Güneyine, 30 yılı aşkın süredir * Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından desteklenen 106K330 No’lu Proje kapsamında yürütülen bilimsel araştırmaya dayanmaktadır. Bu araştırmanın gerçekleştirilmesindeki desteğinden dolayı Yakın Doğu Üniversitesi Rektörlüğüne, Rektör Yardımcısı Şenol Bektaş’a, YDÜ-İletişim Fakültesi Dekanı Levent Köker’e, sadece YDÜ’nün sağladığı olanakları kullanmamız konusunda değil, burada sayamayacagımız kadar çok konuda bizden desteğini esirgemeyen İbrahim Özejder’e, başka bir toplumu anlamaya çalışırken yapabileceğimiz pek çok akademik kazayı, bizimle cömertçe paylaştıkları bilgileri sayesinde önleyen, yolumuzu bulmamızı kolaylaştıran Mete Hatay ve Muharrem Faiz’e derin teşekkür borcumuz var. 1 Türkiyeli göçmenler sorununu politik-stratejik bir demografik hareket olarak sınırlı bir biçimde ele alan genel bakış açısının dışında kalarak; göçmenlik ve göçmenlere, sosyal olarak yeniden ölçeklenmenin bir sonucu olarak toplumsal-ekonomik işbölümü ve sınıf açısından yaklaşan çalışmalar inanılmaz derecede azdır. Bu açıdan, Kuzey Kıbrıs’lı araştırmacı Mete Hatay’ın (2007,2007a,2007b), konuya dogrudan odaklanmış çalışmaları Kuzey Kıbrıs ile ilgili literatürde bir ilki olusturması açısından ufuk açıcıdır. Diğer yandan konuyu dolaylı olarak ele alan çalışmalar ise, Muharrem Faiz’in (2004) ve Hürrem Tulga’nın (1985)çalışmaları ile sınırlı kalmaktadır. 2 Bu alanda yapılmış çok sayıda çalışma içinde kapsamlı çözümlemeler açısından Niyazi Kızılyürek (2002, 2005,2007), Mehmet Hasgüler (2004), Nadav Morag (2004), Yiannis Papadakis (1993,1998, 2005, 2006), Adamantia Pollis (1996) ve Nergis Canefe (2007)’nin çalışmalarına bakılabilir. 3 Bu konda yapılmış çalışmalar için baknz: Nadav Morag (2004), Cynthia Cockbor (2005); Yiannis Papadakis (2006) ; Nergis.Canefe (2007); Rebecca Bryant (2007)