GÖRSEL KİMLİK TASARIMINDA KURGUSAL SENARYOLAR VE ALGISAL KÖPRÜLERİN İNŞASI FICTIONAL SCENARIOS IN VISUAL IDENTITY DESIGN AND THE CONSTRUCTION OF PERCEPTUAL BRIDGE Ebru YETİŞKİN DOĞRUSÖZ * Ecehan TOPRAK ** Bugün gelecek nosyonu hegemonik bir endüstriyel tasarım ürününe dönüşmüştür. Bir endüstriyel ürün olarak toplumların gelecek kavrayışını etkileyen popüler tasarım-kurguları bireyler, topluluklar, kurumlar ve platformlar gibi birbiriyle sıkı b(ağ)lar ve yoğun etkileşim kuranlar tarafından benimsendikçe ve tekrar edildikçe normalleştirilmekte, akla uygun hale getirilmekte ve doğallaştırılmaktadır. Hegemonik tasarım-kurgu süreçlerinin tekrar frekansı şiddetlendikçe ve yayıldıkça, ona direnç gösterme potansiyeli kırılmakta, kurgu olguya dönüşmekte ve kurgusal bir olguya uyum kolaylaştırılmaktadır. Bir başka deyişle gelecek tahayyülü endüstriyel tasarım kurguları ile içe içe geçmiş bir bağlayıcı niteliğe sahip durmaktadır. Oysa görsel kimlik tasarımında kurgusal senaryolar son yıllarda özellikle spekülatif tasarım uygulamaları ve bu alanda yapılan teorik tartışmalarla iki boyutlu tasarım algısını ve gelecek kavrayışını değiştirmiştir. Bu çalışmada spekülatif tasarım ile grafik tasarım disiplinini bir araya getiren unsurlara odaklanarak, görsel kimlik tasarımının gelecek senaryoları aracılığıyla nasıl ortaya konabileceğini, kaynak tarama ve ‘ya eğer …. olursa’ sorusundan hareketle gerçekleştirilen vaka çalışması üzerinden analiz ederek tartışacağız. Böylelikle tasarım alanının, içerisine sıkıştığı kapitalist ekonomik sistemde müşterilerin problemlerini çözme ekseninden çıkarak, toplumlar için sorunları duyumsanır kılmaya ve düşünme yollarını çoğaltarak çeşitlendirmeye odaklanan bir katalizör işlevi üstlenmesi amaçlanmaktadır. Sonuçta eleştirel bir araç olarak bu tasarım anlayışının artık toplum, siyaset, teknoloji ve kültür hakkında kurgusal senaryolar ya da imgelemler yaratma yoluyla tasarıma ilişkin geleneksel ve hegemonik algıyı dönüştürdüğü vurgulanacaktır. Anahtar kelimeler: spekülatif tasarım, görsel kimlik, grafik tasarım, tasarım kurgu, algısal köprü, gelecek Today the notion of future has transformed into a hegemonic industrial design product. As an industrial product, popular design-fictions that impact societies’ understanding of future are normalized, rationalized, and naturalized as they are adopted and repeated by tightly connected and higly interacted users such as individuals, communities, institutions and platforms. As the frequency of hegemonic design-fiction processes grows stronger and becomes more widespread, the potential of resistance to it is broken, fiction turns into a phenomenon and adaptation to a fictional phenomenon is facilitated. In other words, the imagination of the future has a binding quality intertwined with industrial design fictions. However, fictional scenarios in visual identity design, especially with speculative design applications and theoretical debates in this field in recent years have changed the perception of the two-dimensional design and the understanding of future. In this study, we will focus on the elements that combine speculative design and graphic design discipline, and discuss how visual identity design can be revealed through future scenarios by reviewing the literature and case studies asking questions such as ‘what if’ * Doç. Dr., İstanbul Teknik Üniversitesi, ebru.yetiskin@gmail.com ** Öğr. Gör., İstanbul Arel Üniversitesi, ecehantoprak@gmail.com