www.kerkentheologie.nl maRt Jan LuteiJn, miReLLa k LOmp en p eteR-ben smit, 1 Amsterdam Kan de schuldige opstaan? Een analyse van de rol van Judas en Pilatus in de evangeliën en in The Passion 2019 Inleiding Op Witte Donderdag 18 april 2019 werd in Dordrecht voor de negende keer The Passion (TP) uitgevoerd. 2 Het wordt jaarlijks georganiseerd door een tv-producent, christelijke omroepen, verschillende kerken en anderen. 3 Een groep bekende Nederlanders speelt het passieverhaal met vijf hoofdrollen (Maria, Jezus, Pilatus, Petrus, Judas) en een aantal bijrollen op een populaire manier met onder andere een tiental hedendaagse Nederlandstalige hits. De verteller neemt het aanwezige publiek en de kijker thuis mee in het verhaal. Bijna duizend mensen lopen mee in de processie, waarbij een groot lichtge- vend kruis naar het podium wordt gebracht. Elk jaar staat een ander thema centraal in TP; in 2019 was dat ‘je bent niet alleen’. De dialogen tussen de acteurs bestaan voor het overgrote deel uit letterlijke citaten uit de Bijbel in Gewone Taal. 4 De citaten komen uit alle vier evangeliën. Omdat er zo één verhaal verteld wordt op basis van de vier evangeliën is er in TP sprake van een evangeliënharmonie; dat is van belang omdat er bij een harmonisatie al- tijd interpretatieve keuzes gemaakt worden – lang niet ieder evangelie duidt ieder aspect van ‘het’ passieverhaal op dezelfde wijze! In eerder onderzoek naar TP is gewezen op het belang van persoonlijke opvattingen en ervaringen van de acteurs in relatie tot de manier waarop zij hun rol vormgeven. Zo werd de moordenaar Barabbas in 2015 gespeeld 1 De eerste auteur is student theologie en schreef onder begeleiding van beide andere, alfabetisch genoemde auteurs, respectievelijk liturgiewetenschapper en nieuwtestamenticus, dit artikel. 2 TP19 is digitaal terug te kijken via https://www.npostart.nl/the-passion/18-04-2019/ VPWON_1302836. In de verdere bronvermelding verwijzen we terug naar deze uitzending. 3 Mirella Klomp, ‘Staging the Resurrection: The Public Theology of Dutch Production and Broadcast- ing Companies’, International Journal of Public Theology 9:4 (2015), 446-464, 446-447. 4 Klomp, ‘Staging the Resurrection’, 447. De Bijbel in Gewone Taal sluit aan bij mensen die de Bij- bel lezen ‘als een boek dat dicht op hun leven staat’: Matthijs de Jong, Hoe vertaal je de Bijbel in Gewone Taal? Uitgangspunten, keuzes, dilemma’s, Heerenveen: Royal Jongbloed, 18. Dit past bij het concept van TP, waarin de Bijbel ook dichterbij wordt gebracht.