‘Priene Athena Polias Tapınağını, Plan ve Taşıyıcı ile Üst Yapı Elemanları’ Priene Athena Polias Tapınağı: Priene agorasının kuzey batısında yer alan yerleşim adası üzerine kurulmuş Athena Polias temenosu, kent tasarımında izlenen genel yapılanmaya göre, düz set üzerine oturtulmuştur. Doğudaki dar sokağa açılan, Augustus Döneminde yapılmış 7 basamaklı bir propylon temenosa giriş sağlanmaktadır. Amphiprostylos tarzda düzenlenen propylonun önünde ve arkasında dörder ionik sütun bulunmaktadır. Propylonun gerisinde yer alan tapınak ile aynı eksen üzerine kurulmuş “U” tipi sunak, İ.Ö. .2.yy ortalarında tasarlanıp, yapılmıştır. Sunağın alt bölümünde Bergama heykel okulu etkisinde kalınarak, Zeus Sunağında olduğu gibi, Tanrılar-Devler Savaşı’nı yansıtan metoplar halinde düzenlenmiş friz kuşağı yer alıyor. Kapadokya Prensi Orophernes, kardeşi Ariarathes’den kaçırdığı 400 talentlik Krallık hazinesini İ.Ö. .158’lerde Prienelilere emanet bırakıyor. Prieneliler de daha sonra hazineyi Orophernes’e geri veriyorlar. Bunun üzerine Orophernes, sunağın yapımı sırasında parasal yardımlarda bulunuyor.Propylonun gerisinde yer alan tapınak ile aynı eksen üzerine kurulmuş “U” tipi sunak, İ.Ö. 2.yy ortalarında tasarlanıp, yapılmıştır. Sunağın alt bölümünde Bergama heykel okulu etkisinde kalınarak, Zeus Sunağında olduğu gibi, Tanrılar-Devler Savaşı’nı yansıtan metoplar halinde düzenlenmiş friz kuşağı yer alıyor. Kapadokya Prensi Orophernes, kardeşi Ariarathes’den kaçırdığı 400 talentlik Krallık hazinesini İ.Ö. 158’lerde Prienelilere emanet bırakıyor. Prieneliler de daha sonra hazineyi Orophernes’e geri veriyorlar. Bunun üzerine Orophernes, sunağın yapımı sırasında parasal yardımlarda bulunuyor. Tapınağın ortaya koyduğu mimari özellikler, daha sonraki birçok tapınağı da etkisi altında bırakıyor. Tapınağın etki alanı içinde kalan yapılar arasında Teos Dionysos, Sard Artemis Kybele ve Magnesia Zeus Sosipolis ile Artemis Leukophryene Tapınağı da bulunuyor. Tapınaktaki yeni mimari anlayış, tümüyle Pytheos’a mal ediliyor. Öyleki mimar Pytheos, matematiksel kural ve ölçülülükte sadece tapınakla yetinmiyor, kent planını da etkiliyor. İonyayı ve ion mimarisini matematiksel kurallara ve ölçülere uymayı, uzun süre bölgede hissedilen Pers istilası geciktirmiş olmalı. İonya’da bu çağı açan mimar ise, Pytheos’dur.İ.Ö. 350-330 tarihleri arasında Halikarnasos’taki Mouseleum’u bitiren ve ardından Priene’ye gelen 1Pytheos, aslında matematiksel kurallar, ölçülülük ve orantıyı, ilk mausoleum uyguluyor. Başlangıçta Atina dor mimarisi etkisi ile hareket eden Pytheos, matematiksel ölçülülüğü ion mimarisine uyguluyor. Vitruvius’dan öğrendiğimize göre Pytheos, kendi mimari anlayışı üzerine bir de kitap yayımlıyor. Ante başlıkları da bir kareye oturtuluyor. Pronaos, sella ve opistodomosta da aynı ölçünün uygulandığı görülüyor. Tapınağın toplam yüksekliği sella uzunluğunda olup 50 ayak olarak düzenlenmiştir. Bu ölçünün 43 ayağı sütun yüksekliğine, 7