Sprawozdania Archeologiczne, t. XLIV, 1992  P L IS S N 0081-3834  MARZENA SZMYT  ŁOJEWO, GM. INOWROCŁAW, WOJ. BYDGOSKIE, STAN. 35,  OSIEDLE Z FAZY WCZESNOWIÓRECKIEJ KULTURY  PUCHARÓW LEJKOWATYCH  (Z BADAŃ NAD GENEZĄ I SYSTEMATYKĄ KULTURY  PUCHARÓW LEJKOWATYCH NA KUJAWACH) *  Jednym z ważkich problemów badawczych archeologii pradziejowej Kujaw jest  geneza i chronologia osadnictwa ludności kultury pucharów lejkowatych (KPL) na  obszarach czarnych ziem kujawskich (m. in. w rejonie Równiny Inowrocławskiej),  innymi słowy — powstawanie i rozwój tzw. czarno-ziemnej ekumeny KPL 1 .  Istotność owego zagadnienia wynika tak z wagi wskazanego zjawiska dla zro- zumienia „pucharowych" zachowań kulturowych (zwłaszcza mechanizmów gospo- darczych KPL), jak też z jego ścisłego związku z szerszymi, ogólnokulturowymi  problemami, takimi jak np. wyjaśnienie „zaniku" kultury późnej ceramiki wstę- gowej (KPCW) i powstania kultury amfor kulistych (KAK), które to kwestie  wywołują wciąż jeszcze burzliwe dyskusje 2 . Istotnych z tego punktu widzenia  informacji dostarcza analiza materiałów ze stanowiska 35 w Łojewie, gm. Ino- wrocław, gdzie ujawniono najstarsze ze znanych nam dotąd osiedli KPL loko- wanych bezpośrednio na terenie pokrytym czarnymi ziemiami. Przedstawienie  tych właśnie źródeł, jak też inspirowanych przez nie przemyśleń jest celem ni- niejszego artykułu.  I. BADANIA  Stanowisko 35 w Łojewie (ryc. 1) odkryte zostało w początkach lat 70-tych,  w trakcie inwentaryzacji powierzchniowej stanowisk archeologicznych na Kuja- wach Centralnych 3 . Badania wykopaliskowe prowadzono przez 2 sezony w la- tach 1979—1980  4 . W obrębie 18 wykopów o łącznej powierzchni 868 m 2  (ryc. 2)  odsłonięto 84 obiekty (ryc. 3), należące do 2 faz osadniczych. Z pierwszą z nich,  datowaną na fazę nutową kultury ceramiki wstęgowej rytej (KCWR), związana  była zdecydowana większość (aż 77) odkrytych obiektów składających się na po- * Praca częściowo finansowana z funduszy PR. III. 35.  1  Por. ostatnio A. K o ś ko 1989, s. 32 n (tam starsza literatura).  2  Por. artykuły zebrane w tomie: A. C o f t a - B r o n i e w s k a (red.) 1990.  3  A. Cofta-Broniewska, B. S t o l p i a k 1984, s. 76 n. zyvutsrponmlihgfedcaUI 4  Informator Archeologiczny 1980, s. 38 n., 1981, s. 39 n. Prace realizował Zespół  Badań Kujaw KA U AM pod kierownictwem prof. Dr hab. A. Cofta-Broniewskiej,  a w terenie nadzorował je dr L. Czerniak. Pani Prof. Aleksandrze Cofta-Broniew- skiej i Panu Dr. Lechowi Czerniakowi składam serdeczne podziękowanie za udo- stępnienie materiałów.  http://rcin.org.pl