1. GİRİŞ Sanal kaytarma genel olarak iş amaçlı kullanım için sunulmuş olan bilgisayar ve internet sistemlerinin kişisel amaçlar için kullanılması anlamına gelmektedir. İş yerinde internet kullanımı, iletişim uygulamalarına önemli kolaylıklar getirmektedir. Bu anlamda internet bağlantısı çalışanların birbirleri arasındaki iletişimi kolaylaştırmakla beraber, iş yükü açısından da gereksiz işlemlerin azaltılmasına ya da ortadan kaldırılmasına imkân veren bir zemindir. Ancak internet ve bilgisayar kullanımı bu olanaklarının dışında artan oranda suistimal edilmekte ya da bilinçsiz kullanım yüzünden işletmeleri maliyet kayıpları ile yüz yüze bırakmaktadır. Amerikan Yönetim Derneği’ nin yaptığı bir araştırmada işletme içerisindeki tüm internet faaliyetlerinin %50’sinden fazlasının işletme dışı amaçlar için kullanıldığı belirlenmiştir (Greengard, 2000). Mobil aygıtlar (akıllı cep telefonları, tablet bilgisayarlar, e-readerler gibi) da bu amaçlarla kullanıldığında, süreç daha kontrol edilemez hale gelmektedir (Ovarec, 2002: 61).Sanal kaytarmaya çalışanları sürükleyen süreçlerin sosyolojik boyutu bir yana, sanal kaytarma iş ortamında önemli miktarda maliyet kayıplarına neden olan bir olgudur. Internet üzerinde gerçekleşen müstehcen içerikli paylaşımların %70’ inin çalışma saatleri içerisinde gerçekleşmesi de işletmeleri hukuki yaptırımlar altına sokmakla birlikte, verilecek kararların mali yükümlülüğü de işletmeye ayrıca bir yük yükleyecektir (Staf Report, 2010). Saratoga Enstitüsü’ nün ABD’ de yaptığı bir araştırmada da katılımcıların %56’sı yetişkin sitelerini ziyaret ettiğini ve internet üzerinden kumar oynadığını kabul etmiştir. Kurt (2011) tarafından yapılan araştırmada ise, katılımcıların %38,6’ sının ders saatleri içerisinde müzik indirdikleri saptanmıştır. Kalaycı (2010) tarafından yapılan araştırmada, katılımcıların %51,2’sinin ders saatleri içerisinde müzik, yazılım, video indirme gibi amaçlarla sanal kaytarma yaptıkları belirlenmiştir. Özkalp vd. (2012) tarafından yapılan araştırmada ise katılımcıların %34,8’ sinin müzik, film veya video indirdiği, %26,6’ sının yetişkin sitelerini ziyaret ettiği belirlenmiştir. Türkiye’ de 2012 yılı internet kullanım verilerine göre interneti işyerinde kullanma oranı %33.8, kablosuz bağlantılar vasıtasıyla kullanım oranı %5.9 olarak belirlenmiştir (TÜİK, 2012). 16-74 yaş grubundaki bireylerde bilgisayar ve internet kullanım oranları sırasıyla %48.7 ve %47.4 düzenli internet kullanan bireylerin oranı ise %37.8’ dir. Bu oranın önceki yıllara göre genel alt istatistiki İşyerinde Kişisel İnternet ve Teknoloji Kullanımı: Sanal Kaytarma The Personal Internet and Technology Usage at the Workplace: Cyberslacking Edip ÖRÜCÜ 1 , Harun YILDIZ 2 Cilt: 14 • Sayı: 1 • Ocak 2014 ss. 99-114 99 1 Prof. Dr., Balıkesir Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü, eorucu@balikesir.edu.tr 2 Doktora Öğrencisi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü , İşletme Bölümü, harunyildiz@bau.edu.tr EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW ÖZET Sanal kaytarma faaliyetleri, çalışanlar ve işletmeler üzerinde önemli negatif etkilereyol açabilmektedir. Ancak Türk literatürü sanal kaytarma faaliyetlerinin bu önemi konusunda oldukça sınırlı kalmıştır. Bu kapsamda araştırmada, akademik ve akademik olmayan üniversite personeli arasındaki sanal kaytarma faaliyetlerinin belirlemesi amaçlanmıştır. 151 anket aracılığıyla yapılan araştırmada, sanal kaytarma faaliyetleri özellikle demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Bulgular, sanal kaytarma faaliyetlerinin çalışanların demografik değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar gösterdiğini ifade etmektedir. Ayrıca, araştırma sonucunda uygulayıcılar ve çalışanlar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sanal kaytarma, internet ve teknoloji kullanımı. ABSTRACT The cyberslacking activities lead to serious negative impacts for employees and businesses. However, the Turkish literature is quite limited regarding this importance of cyberslacking/ cyberloafng activities. This study aims to explore the extent of cyberslacking/cyberloafng among university employees, both academic and non-academic. Through the use of 151 surveys the study particularly investigates cyberslacking/ cyberloafng from a demographic variables perspective. The fndings suggest that cyberslacking/cyberloafng activities show signifcant variations according to employees’ demographic variables. Furthermore, practical implications for both employees and practitioners are discussed. Keywords: Cyberslacking (cyberloafng), internet and technology usage.