38 ULTRASONOGRAFIA nr 45, 2011 Streszczenie nie upłynęło pól wieku od zastosowania aparatu ultrasonograficznego do wykonania pierwszych zabiegów inwazyjnych, a dyscyplina określana jako ultrasonografia zabiegowa stała się gigantycznym zbiorem technik o różnym stopniu zaawansowania technologicznego i praktycznie nieograniczonych możliwościach. interesująca jest skala wykorzystania ultrasonografu do technik inwazyjnych opartych na punkcji. Przedstawiamy podział technik punkcyjnych z przykładami zastosowania i do stosowania w codziennej praktyce lekarskiej. są proste i bezpieczne dla pacjenta i lekarza. Summary not half a century has elapsed since the application of ultrasound to perform invasive procedures and the discipline known as interventional ultrasonography has become a giant set of techniques with varying degrees of technological advancement and virtually unlimited capacity. interesting is use of ultrasound for invasive techniques based on puncture. Division of puncture techniques with examples of the appli- cation has been presented. Słowa kluczowe ultrasonografia zabiegowa, techniki punkcyjne, biopsja, ablacja Key words invasive ultrasonography, puncture techniques, biopsy, ablation Pilecki Zbigniew 1 , Hrazdira Luboś 2 , Pilecki Grzegorz 1 , Bubnow Rostysław 3 , 1. centrum Medycyny sportowej w zabrzu 2. clinic of orthopedics & sports Medicine, Brno, czech Republic 3. the center Ultrasound Diagnostics and interventional sonography. clinical Hospital “feofania” of state affairs Department, kyiv, Ukraine Puncture techniques in ultrasonography techniki punkcyjne w ultrasonografii Motto: „Przyjdzie czas, że ultrasonograf będzie dla lekarza jak stetoskop.” Prof. Józef Dzielicki śp. Prof. Jerzy Wójtowicz