Adli T›p Bülteni 69 C‹NSEL SALDIRI KONUSUNDA ÇALIﬁAN ADL‹ HEMﬁ‹REYE (SANE) DUYULAN GEREKS‹N‹M* The need for a sexual assault nurse examiner (SANE) Mira R. GÖKDO/AN Gökdo¤an MR. Cinsel sald›r› konusunda çal›ﬂan adli hemﬂireye (SANE) duyulan gereksinim. Adli T›p Bülteni 2008;13(2):69-77 Cinsel sald›r›lar dünyadaki suçlar›n en kritiklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Türkiye’de ›rza geçme suçu bütün suçlar içinde y›lda % 3’lere yaklaﬂan bir oran göstermektedir. Daha da önemlisi, cinsel sald›r› olaylar›n›n yar›dan fazlas› res- mi kay›tlara geçmemekte ve tutuklanm›ﬂ faillerin çok az› hü- küm giymektedir. Çünkü sald›r›ya u¤rayanlar genellikle top- lum taraf›ndan kötü gözle bak›lma ya da suçlanma endiﬂesiyle olay› polise ve yarg›ya bildirmeyip, gizli tutmay› tercih etmek- tedir. Öte yandan delillerin belirlenmesinde, toplanmas›nda, paketlenmesinde ve korunmas›nda kullan›lacak do¤ru yöntem- lerin bilinmemesi ya da az bilinmesi de mahkemede bu adli in- celemeyi zorlaﬂt›rmakta ve neticesiz kalmas›na neden olmakta- d›r. Bu sorun sa¤l›k çal›ﬂanlar›n›n, ma¤durun muayenesi ve de- lil al›nmas› konusunda yeterli ve uygun bir e¤itim almad›¤› için meydana gelmektedir. Bu çal›ﬂmada, bir olguda destekleyici delillerin al›nma ihtima- lini belirlemek amac›yla yap›lm›ﬂ bir araﬂt›rman›n sonuçlar› mevcuttur. Bunun için Türkiye’de rasgele seçilmiﬂ 543 sa¤l›k ça- l›ﬂanlara güncellenmiﬂ bir anket uyguland›. Belirli kriterler göz önüne al›nd›¤›nda, bulgular adli t›p incelemelerinde bilgi eksikli- ¤inin önemli bir yer tuttu¤unu gösterdi. Yap›lan karﬂ›laﬂt›rma- da, bir yar›y›l temel adli hemﬂirelik dersini alm›ﬂ olanlar›n, di¤er- lerine göre, teorik olarak daha bilgili oldu¤u sonuçlar› görülmüﬂ- tür. Bu da, bu alanda profesyonel olarak çal›ﬂmak isteyenlerin, iyi bir e¤itimden geçmeleri gerekti¤ini göstermektedir. Sonuçlara dayanarak, SANE’nin gerekli oldu¤u gösterilmiﬂ- tir. Adli hemﬂireli¤in bu özelleﬂmiﬂ alan›ndan cinsel sald›r› ol- gular› ile ilgilenen yeni bir profesyonellik alan› do¤muﬂtur: Cinsel sald›r› konusunda çal›ﬂan adli hemﬂire (SANE). SANE yaln›z baﬂ›na kapsaml› bir t›bbi bak›m› ve adli delillerin toplan- mas›n› sa¤layabilecek niteli¤e sahip olmas› için gerekli yo¤un e¤itimi alm›ﬂ hemﬂiredir. SANE modelinin öncelikli hedefi iyi e¤itim alm›ﬂ tek bir profesyonelin verimli, tutarl› ve nitelikli bir sa¤l›k hizmetini ve delil toplama iﬂlemini gerçekleﬂtirmesi- ni mümkün k›lmakt›r. Bu, zorlu mahkeme süreçlerinin sürün- cemelerine karﬂ› koyabilecek, sorumlu ve baﬂar›l› bir delil top- lama sürecinin oluﬂturulmas›nda bir ilk ad›m olacakt›r. Anahtar Kelimeleri: Adli hemﬂirelik, SANE, cinsel sal- d›r›, delil toplanmas›, Türkiye SUMMARY Sexual offenses are recognized to be one of the most critical of crimes throughout the world. In Turkey, forcible rapes show a percentage of more than 3%, every year. It become even more critical when realizing that less than half of all rapes believed to occur are reported to law enforcement, and of tho- se assailants arrested even fewer are convicted of rape. Often, fear of humiliation, and lack of support in society are the rea- sons for non-accusation. On the other hand, little or no know- ledge of the correct methods of locating, recovering, packaging, ‹stanbul Üniversitesi Adli T›p Enstitüsü, ‹stanbul * ‹.Ü. Bilimsel Araﬂt›rma Fonu taraf›ndan desteklenerek haz›rlanan projedeki tablolar ve içerikleri, 6-9 Ekim 2004 tarihindeki Rusya - Saint-Petersburg’ta yap›lan 5. BMLA Kongresinde sunulmuﬂ olup, bu çal›ﬂmada da kullan›lm›ﬂt›r. Proje No: UDP- 377/26082004 Geliﬂ tarihi:27.05.2007 Kabul tarihi: 07.04.2008 ÖZET