ψυΧοΛογΙΑ, 2017, 22 (1) u 30-43 PSYCHOLOGY, 2017, 22 (1) u 30-43 1. Eισαγωγή Το παρόν άρθρο διεξάγοντας μια σύντομη βι- βλιογραφική επισκόπηση στοχεύει να εξετάσει τη σημασία των υλικών συνθηκών και των κοινωνικών δεσμών στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων δίνοντας έμφαση στα πεδία της πρωτο- γενούς και της δευτερογενούς κοινωνικοποίησης, όπως την οικογένεια, τη σχολική κοινότητα και τους ενδιάμεσους χώρους της αστικής κατοίκη- σης. Η παρούσα επισκόπηση παρουσιάζει εμπει- ρικό υλικό από αντιπροσωπευτικές μελέτες, κυ- ρίως διεθνείς, που φανερώνουν τους μηχανισμούς και τις διαδικασίες που συνδέουν στοιχεία της κοι- νωνικής δομής με την ποιότητα ζωής και την ψυ- χική υγεία των παιδιών. Το βασικό έναυσμα για αυ- τή την επισκόπηση αποτελεί η ολοένα αυξανόμε- νη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα για την οικονο- Υλικές συνθήκες, κοινωνικό κεφάλαιο και ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων: Μια σύντομη επισκόπηση ΑνΑσΤΑσIΑ ΖHσΗ 1 ΒAνΑ ΧIου 2 Η παρούσα σύντομη επισκόπηση εξετάζει τους κοινωνικούς παράγοντες που συν- δέονται με την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων θέτοντας στο επίκεντρο της τις πραγματικές κοινωνικές και υλικές συνθήκες της ανάπτυξης τους. Η επι- σκόπηση αντλεί από τις κοινωνιολογικές θεωρίες του κοινωνικού κεφαλαίου (Coleman, 1988) και της κοι- νωνικής αποδιοργάνωσης (Sampson & Laub, 1994) αλλά και από κοινωνιο-ψυχολογικές θεωρίες, όπως της ενδοοικογενειακής πίεσης (Conger & Elder, 1994), και της αίσθησης του ανήκειν (McMillan & Chavis, 1986). Παρουσιάζονται ευρήματα από διεθνείς μελέτες που εστιάζουν στα πεδία της πρωτογενούς και δευ- τερογενούς κοινωνικοποίησης των παιδιών και των εφήβων. Αυτά δείχνουν πως η υλική σταθερότητα των νοικοκυριών, οι κοντινοί αλλά και οι ευρύτεροι κοινωνικοί δεσμοί, η αίσθηση του κατοικείν και του ανήκειν αποτελούν παράγοντες και διαδικασίες που με ισχύ επικαθορίζουν την κοινωνική και ψυχοσυναισθηματι- κή ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων. λέξεις-κλειδιά: ψυχική υγεία, Παιδιά, έφηβοι, οικογενειακό κοινωνικό κεφάλαιο, σχολικό πνεύμα, γειτονιά. ΠερΙληψη 1. Διεύθυνση: Τμήμα Κοινωνιολογίας, Κτίριο Διοίκησης, Λόφος Πανεπιστημίου, 81100 Μυτιλήνη τηλ. 22510 36 516, a.zissi@soc.aegean.gr 2. Διεύθυνση: Κτίριο Διοίκησης, Λόφος Πανεπιστημίου, 81100 Μυτιλήνη τηλ. 22510 36165, b.xiou@aegean.gr