Trakya Eğitim Dergisi Cilt 11, Sayı 2 Mayıs 2021, 1087-1104 ISSN: 2630-6301 Trakya Journal of Education Volume 11, Issue 2 May 2021, 1087-1104 Geliş Tarihi: 20.10.2020 Doi: 10.24315/tred.802488 Araştırma Makalesi/ Research Article Yayına Kabul Tarihi:29.01.2021 1087 TEMEL EĞİTİM OKULLARI MÜDÜRLERİNİN SERGİLEDİKLERİ ÖZGECİ DAVRANIŞLAR İLE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ THE RELATION BETWEEN THE BASIC EDUCATION SCHOOL PRINCIPALS’ ALTRUISTIC BEHAVIOURS AND PERSONALITY TRAITS 1 Neşe AŞKAR 2 , Şakir ÇINKIR 3 ÖZ: Çalışmada; Ankara ili merkez ilçelerine bağlı temel eğitim okullarında görevli okul müdürlerinin özgeci davranışları ile beş faktöre dayalı kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel yöntem kullanılan bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırma evrenini; 901 temel eğitim okulunda görevli 239 okul müdürü oluşturmaktadır. Örneklem grubuna, araştırmacı tarafından geliştirilen Özgeci Davranışların Gösterilme Sıklığını Değerlendirme Ölçeği ve Benet-Martinez ve John tarafından 1998 yılında geliştirilip Türkçe uyarlaması Sümer, Lajunen ve Özkan tarafından 2005 yılında yapılan 44 maddelik ölçek uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular; beş faktöre dayalı dışadönüklük, uyumluluk, özdenetim ve deneyime açıklık özellikleri arttıkça özgeciliğe yönelik yardımseverlik ve sosyal/destek olma davranışlarının arttığını göstermiştir. Özgeci davranışın tüm alt boyutları ile duygusal tutarsızlık kişilik özelliği ters orantılıdır. Okul müdürlerinin en fazla sergiledikleri özgeci davranış, yardımseverlik davranışıdır. Okul müdürlerinin baskın kişilik özellikleri incelendiğinde, ilk sırada uyumluluk kişilik özelliği yer almaktadır. Okul müdürlerinin en az sergiledikleri kişilik özelliği ise duygusal tutarsızlıktır.Okul ortamına yeni ufuklar açabilecek, diğer paydaşlarda heyecan ve istek yaratabilecek, yeni deneyimlere olanak sağlayabilecek özelliklere sahip okul müdürlerinin yetiştirilmesi önemlidir. Anahtar sözcükler: Özgeci davranış, kişilik, okul müdürü. ABSTRACT: In this study, it is aimed to define the relationship between the 5-Factors Personality Traits and the school principals' altruistic behaviors at basic education schools in the central districts of Ankara. The relational survey desing was used in the study. The research sample composed of 239 basic education schooll principals. A five-point Likert type scale, developed by the researcher, for displaying the frequency of altruistic behaviors, and a 44-item inventory, developed by Benet-Martinez and John in 1998 and adapted to Turkish by Sümer, Lajunen, and Özkan in 2005 was used as a research instrument. The data obtained by this research has shown that extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience based on 5-factor increase the altruism oriented properties like benevolence and social/supportive behaviors. All subdimensions of altruistic behaviours and neuroticism are inversely proportional. The most common altruistic behavior that has been displayed by school principals is benevolence. When the dominant personality traits of school principals were examined, the most common personality trait preferred was “agreeableness,” while the least preferred personality trait was “neuroticism”. It is important to train school principals who can open new horizons to the school environment, create excitement and enthusiasm in other stakeholders, and enable new experiences. Keywords: Altruistic behavior, personality, school principal. Bu makaleye atıf vermek için: Aşkar, N. ve Çınkır, Ş. (2021). Temel eğitim okulları müdürlerinin sergiledikleri özgeci davranışlar ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki, Trakya Eğitim Dergisi, 11(2), 1087-1104 Cite this article as: Aşkar, N. ve Çınkır, Ş. (2021). The relation between the basic education school principals’ altruistic behaviours and personality traits. Trakya Journal of Education, 11(2), 1087-1104 EXTENDED ABSTRACT Introduction Altruistic behavior can be defined as a whole of values, preferences and behaviors to satisfy the needs of others rather than own desire and needs. The success and effectiveness of organizations depend on the quality of human resources. This fact also applies to schools. The altruistic behavior form could be useful for the effectiveness of the school because of the fact that it is both behavior of helping an employee who fails or is struggling at his/her work (Sezgin, 2005), or positive behaviors demonstrated in interpersonal relationships such as sensitivity (Lazaridou & Beka, 2014), collaboration, sacrifice and 1 Bu çalışma Doç. Dr. Şakir Çınkır danışmanlığında Neşe Aşkar tarafından yapılan yüksek lisans tezinden üretilmiştir. 2 Öğretmen, MEB, Ankara/Türkiye, e-mail: askarnese@gmail.com, ORCID: 0000-0002-2305-9481. 3 Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Yönetimi ABD. Ankara/Türkiye, e-mail: cinkir@gmail.com ORCID:http://orcid.org/0000-0001-8057-938X