215
Ahmet Tekin | Ahmet Hilmi Koğî’nin “er-Risâletu’l-Hilmiyye fî’l-Kavâ‘idi’l-Vad‘iyye” Adlı Risalesinin
Haşiyesiyle Birlikte Edisyon Kritiği
Ahmet Hilmi Koğî’nin “er-Risâletu’l-Hilmiyye fî’l-
Kavâ‘idi’l-Vad‘iyye” Adlı Risalesinin Haşiyesiyle
Birlikte Edisyon Kritiği
Ahmet Tekin
*
Atıf/©: Tekin, Ahmet, Ahmet Hilmi Koğî’nin “er-Risâletu’l-Hilmiyye fî’l-
Kavâ‘idi’l-Vad‘iyye” Adlı Risalesinin Haşiyesiyle Birlikte Edisyon Kritiği,
Artuklu Akademi, 2021/8 (1),
Öz: Ahmet Hilmi Koğî (ö. 1996), Şark medrese geleneğinden gelen önemli bir
müelliftir. Koğî, gramer, fıkıh, tefsir, tecvit, münazara, mantık, itikat ve vad‘
gibi farklı ilim dallarında birçok eser kaleme aldı. Koğî’nin Arap diliyle alakalı
birçok risalesi bulunmaktadır. Bu risalelerinden biri de er-Risâletu’l-Hilmiyye fi’l-
kavâ‘idi’l-vad‘iyye adlı çalışmasıdır. Bu risâlede Arap dilinde vad‘ ilmiyle alakalı
kurallar ele alınmıştır. Koğî, dile getirdiği vad‘ ilmine dair kuralların daha iyi
anlaşılması için bu risâlesine bir haşiye kaleme almıştır. Elimizdeki nüsha
müellifin kendi el yazısı olup metin üstte haşiye altta olacak şekilde yazılmıştır.
Buna ilaveten hem metnin hem de haşiyenin kenarlarında yer yer ta‘likler
mevcuttur. Edisyon kritiğinden ibaret olan bu çalışmayla, Koğî’nin bu eserini
ilgililerin istifadesine sunmak ve böylece ilim dünyasına bir katkıda bulunmak
gaye edinilmiştir. Bu çerçevede çalışmanın girişinde ana hatlarıyla vad‘ ilmi ele
alınmıştır. Ardından özet bir şekilde Koğî’nin hayatı ve eserlerine değinilmiş ve
muhteva ve kaynakları açısından risâlenin tahlili yapılarak tahkiki
gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimler: Arap Dili, Koğî, Medrese, Vad‘, Risâle.
Edition Criticism of Ahmad Hilmi Koghi’s Epistle Titled “ar-Risalat al-
Hilmiyyah fi al- Qawaid al-Wad’iyyah” with Its Apostille
Citation/©: Tekin, Ahmet, Edition Criticism of Ahmad Hilmi Koghi’s Epistle
Titled “ar-Risalat al-Hilmiyyah fi al- Qawaid al-Wad’iyyah” with Its Apostille,
Artuklu Akademi, 2021/8 (1),
Abstract: Ahmad Hilmi Koghi (d. 1996) is an important author of the eastern
madrasah tradition. Koghi wrote many works in various fields such as
grammar, fiqh, gloss, tajweed, debate (ilm al- munarazah), logic, theology and
ilm al-wad’. Koghi has many epistles related to Arabic language. One of these
epistles is his work in name of ar-Risalat al-Hilmiyyah fi al-qawaid al-
wad’iyyah. The rules related to wad’ science in Arabic language were discussed
in the relevant epistle. Koghi wrote an apostille for his epistle in order that the
*
Doç. Dr., Mardin Artuklu Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Arap Dili ve Belagati Anabilim Dalı,
ahmettekin@artuklu.edu.tr
Gönderim Tarihi: 28.12.2020, Kabul Tarihi: 18.06.2021, Yayın Tarihi: 28.06.2021
Doi: 10.34247/artukluakademi.889025 | Araştırma Makalesi
215-264.
215-264.