         u      u! "#$"%$ &  Iu! "( DESTNASYON GELTRME VE KÜÇÜK ÖLÇEKL TURZM LETMELER: AKÇAKOCA ÜZERNE BR NCELEME Atilla AKBABA * Özet Bu çalıma, turizm destinasyonlarının gelitirilmesinde küçük ölçekli turizm iletmelerinin (KT) oynadıı rolü ele almaktadır. Çalıma üç ana bölümden olumaktadır. Birinci bölümde KT’lerin genel anlamda önemi ve turizm destinasyonları açısından önemi incelenmektedir. kinci bölümde, KT’lerin karılatıkları güçlükler incelenerek bu iletmelerin performanslarının iyiletirilmesi ve sürdürülebilir geliimlerinin salanması için gerekli koullar ortaya koyulmaktadır. Üçüncü bölümde ise Akçakoca özelinde konuya yaklaılarak, Akçakoca’da turizmin gelitirilmesi noktasında KT’ler bazında yapılabilecekler irdelenmekte ve önerilere yer verilmektedir. Anahtar sözcükler: Destinasyon, Turizm letmeleri, Küçük Ölçekli letmeler, Akçakoca. DESTINATION DEVELOPMENT AND SMALL TOURISM VENTURES: AN ANALYSIS IN AKCAKOCA Abstract This study focuses on the role that small tourism ventures (STV) play in development of tourism destinations. The paper comprises three major parts. In the first part, the significance of STVs is analyzed within a comprehensive view first and than for tourism destinations in particular. In the second part, through an investigation of the impediments that STVs face, the needed conditions for improving the business performance and ensuring the sustainable development of STVs are presented. In the third part, by approaching the subject with Akcakoca focus, the things that can be done on the base of STVs for the purpose of improving tourism are considered and suggestions are listed. Keywords: Destination, Tourism businesses, Small tourism businesses, Akçakoca. Giri Turizm destinasyonu, çeitli mal ve hizmetleri sunan çok sayıda aktörün oluturduu karmaık bir a olarak tanımlanabilmektedir (Ramirez, 1999; Buhalis, 2000a). Daha kapsamlı bir bakıla turizm destinasyonu; sahip * Doç. Dr., Düzce Üniversitesi, Akçakoca Turizm letmecilii ve Otelcilik Yüksekokulu, Düzce.           2 olduu çeitli turizm kaynakları ile turistleri çeken ve youn olarak turist ziyaretine ev sahiplii yapan, pek çok kurum ve kuruluun saladıı dorudan veya dolaylı turizm hizmetlerinin bütününden oluan karmaık bir ürün olarak da tanımlanabilmektedir (Özdemir, 2007). Turistler destinasyonları, bütünleik bir deneyim veya destinasyon ürünü sunan birer birim olarak algılamaktadır (Murphy, Pritchard ve Smith, 2000). Dier bir deile, destinasyonlarda mal veya hizmetler çok sayıda iletme tarafından üretilip sunulmakta ise de, turistler her bir destinasyonu bütün bir birim olarak algılamakta ve deerlendirmektedirler. Turizm iletmelerinin ürettikleri mal ve hizmetlerin birbirlerini tamamlayıcı bir özellik taıması bu algılamayı oluturan temel bir etken olabilir. öyle ki, bir destinasyonda faaliyet gösteren bir konaklama iletmesi, yiyecek - içecek iletmesi, seyahat iletmesi, turist çekilii iletmesi gibi iletmeler ele alındıında, bunların her birinin toplam turist gereksinimlerinin parçalarını ürettikleri, tüm bu parçaların bir araya gelmesi ile de toplam bir deneyimin ortaya çıktıı görülmektedir. Bu balamda bir deerlendirme yapıldıında, bir destinasyondaki her bir iletmenin ve aynı zamanda bir bütün olarak destinasyonun baarılı olması, destinasyonda faaliyet gösteren iletmelerin, kaynakların, malların ve hizmetlerin etkin bir biçimde egüdüm ve entegrasyonuna balıdır denebilir (Beritelli, Bieger ve Laesser, 2007). Destinasyonların bir bütün olarak ele alınarak tek bir birim eklinde deerlendirilmesi, destinasyon gelitirme ile ilgili çeitli konular üzerine odaklanan çok sayıda aratırma yapılmasına yol açmıtır (Haugland, Gronseth ve Aarstad, 2011). Konu ile ilgili bilimsel yazın incelendiinde yapılan çalımaların; stratejik destinasyon planlama (Formica ve Kothari, 2008), dinamik destinasyon yönetimi (Sainaghi, 2006), destinasyon rekabet gücü (Mazanec, Wöber ve Zins, 2007), ibirlii ve toplum temelli turizm planlaması (Jamal ve Getz, 1995), ortaklaa destinasyon pazarlaması (Wang ve Xiang, 2007), destinasyon yönetimi (Beritelli ve dierleri, 2007) gibi alanlar üzerinde younlatıı görülmektedir. Bir kasabanın veya bir bölgenin turizm destinasyonuna dönümesinde veya hali hazırda var olan bir turizm destinasyonunun gelitirilmesinde KT’lerin rolü açısından bir inceleme yapıldıında, bilimsel yazında çok çarpıcı örneklerle de karılaılabilmektedir. Öyle ki, bazı örneklerde tek bir giriimcinin balattıı bir faaliyet veya bir küçük iletmenin, bir kasabayı kısa bir zamanda önemli bir turizm destinasyonuna dönütürdüü görülebilmektedir. Söz gelimi, Johns ve Mattsson (2005) ngiltere’de küçük bir kasaba olan ve turist çekme yönünden hiçbir özellii olmayan Hay kasabasının (Nüfus: 2500) kısa bir süre içerisinde yıllık 124.000 turist çeken bir destinasyona dönütüünü bildirmektedir. Bunu salayan ey ise, bir giriimcinin bu kasabada kullanılmı eski kitaplar satan bir maaza açması ve iindeki baarısı ile kasabanın “Kitaplar Kasabası” olarak ün yapmasını salamasıdır. Yazarlar dier bir örnek olarak da, Norveç’de orta büyüklükte bir ehir olan Stavanger (Nüfus: 102.539)