1 PRZYSTOSOWANIE OGRODU PRZYDOMOWEGO DO POTRZEB OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ RUCHOWO Margot Dudkiewicz, Paweł Szot, Elżbieta Pogroszewska, Wojciech Durlak * Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Streszczenie. Podstawą kompozycji ogrodu przydomowego spełniającego funkcję terapeutyczną powinna być wieloaspektowa wiedza o niepełnosprawności użytkownika, jego predyspozycjach fizycznych i psychicznych oraz o dostępnych rozwiązaniach technicznych ułatwiających poruszanie się osób niepełnosprawnych ruchowo. Architekt krajobrazu powinien tak zaprojektować ogród by stworzyć możliwość realizacji potrzeb i celów osoby niepełnosprawnej, przy zachowaniu estetyki i różnorodności przestrzeni dla wszystkich korzystających z ogrodu. W pracy zaprezentowano koncepcję zagospodarowania przydomowej przestrzeni ogrodowej dostosowanej dla użytkownika poruszającego się na wózku. Słowa kluczowe: ogród przydomowy, ogród terapeutyczny, hortiterapia Summary. The basis of the composition backyard garden that meets the therapeutic function should be multi-faceted knowledge of the user's disability , his physical and mental abilities and the available technical solutions to facilitate the movement of persons with reduced mobility. The landscape architect should design the garden to create the opportunity to meet the needs and goals of a disabled person , while maintaining the aesthetics and diversity space for all the users of the garden. The paper presents a concept of development backyard garden space customized for the user who uses a wheelchair . Keywords: backyard garden , garden therapy , horticultural therapy WSTĘP Rozwój psychologii środowiskowej zmienił spojrzenie na relacje człowiek-przestrzeń. Dobrze zaprojektowany teren np. ogród przydomowy powinien zapewnić użytkownikom spełnienie ich podstawowych potrzeb związanych z codziennym życiem, pracą i wypoczynkiem, oraz wyzwalać pozytywne skojarzenia, emocje i zachowania. Taka przestrzeń jest wówczas źródłem poczucia wysokiej jakości życia, relaksu i bezpieczeństwa. Kontakt z naturą w ogrodzie przydomowym będzie miał szczególną wartość dla osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, która z powodu swoich ograniczeń ruchowych nie może korzystać z dobrodziejstw środowiska naturalnego np. gór, morza czy lasu. Samo przebywanie w otoczeniu zieleni jest elementem hortiterapii. Hortiterapia może uzupełniać tradycyjne metody leczenia i rehabilitacji osób niepełnosprawnych zarówno przez bierne jak i * Adres do korespondencji – Corresponding authors: drinż. Margot Dudkiewicz, dr hab. Paweł Szot, dr hab. Elżbieta Pogroszewska prof.nazdw.UP, dr inż. Wojciech Durlak - Katedra Roślin Ozdobnych i Architektury Krajobrazu, Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu,Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, ul. Głęboka 28, 20-612 Lublin, e-mail:margotdudkiewicz@o2.pl.