Wojciech ADAMCZYK Poznań Od indywidualizmu do zespołowości: I-Teamy jako element ewolucji w sposobie prowadzenia dochodzeń przez reporterów śledczych Streszczenie: Problematyka artykułu dotyczy ewolucji uprawiania zawodu dziennikarza śledczego na przestrzeni dwóch ostatnich wieków. Autor analizuje zmianę formuły prowadzenia dochodzeń dzienni- karskich – od indywidualnych śledztw, poprzez tzw. tour-guide reporting aż do powstania I-Teamów, czyli zespołów muckrakerów. Wskazano liczne przykłady najbardziej znanych tego typu przedsięwzięć zarówno w Ameryce Północnej, jak i w Europie. Działania zachodnich mediów porównano z doświad- czeniami polskich redakcji, w których taka formuła współpracy funkcjonuje od pierwszej połowy lat 90. XX wieku. Omówione zostały również przypadki ponadnarodowych śledztw dziennikarskich z ostatnich dwóch dekad. Stanowią one najnowszą formułę kooperacji, aktywizującą w dochodzeniach o najszerszym zasięgu nawet ponad stu reporterów. Słowa kluczowe: dziennikarstwo, dziennikarstwo śledcze, I-Teamy, ponadnarodowe śledztwa While investigative journalism used to be associated with lone reporters working on their own with little, if any, support from their news organizations, recent examples attest that teamwork is fundamental. Silvio Waisbord (Waisbord, 2001, s. 14) 1 Dziennikarze muszą nauczyć się współpracy także ponad granicami, aby byli w stanie rozwiązywać rozległe problemy w czasach ograniczonych zasobów. Margo Smit (Smit, 2012, s. 8) Dziennikarstwo śledcze zaczęło być defniowane przez pryzmat specjalnych projektów realizowanych przez I-Teamy. Alex Jones (Strupp, 2009) 2 P rzez prawie dwa stulecia dziennikarstwo było postrzegane, jako profesja indywi- dualistów. Zawód ludzi samotnie poszukujących źródeł informacji, weryfkujących w pojedynkę dane uzyskane od informatorów, godzących się ponosić odpowiedzialność za treść własnych publikacji i gotowych na wyrazy uznania za odniesione sukcesy 3 . 1 „Podczas gdy dziennikarstwo śledcze było kojarzone z samotnymi reporterami, pracującymi na własną rękę z małym, jeśli w ogóle, wsparciem ze strony swoich redakcji, ostatnie przykłady świadczą o tym, że praca zespołowa jest podstawą” – tłum. Autora. 2 Alex Jones był przez 15 lat dyrektorem the Shorenstein Center on the Press, Politics and Public Policy działającym na Harvard University (odszedł z centrum 1.07.2015 roku). 3 Najlepiej świadczą o tym choćby nagrody Pulitzera. Po raz pierwszy w dziedzinie działalności reporterskiej Pulitzer Prize została przyznana teamowi dziennikarskiemu dopiero w 1925 roku. Wy- DOI : 10.14746/pp.2016.21.1.10