255 Tarih ve Günce Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi Journal of Atatürk and the History of Turkish Republic Sayı: 9 (2021/Yaz), ss. 255-276. Geliş Tarihi: 20 Mayıs 2021 Kabul Tarihi: 31 Temmuz 2021 Araştırma Makalesi/Research Article XIX. YÜZYILDA BATILI SEYYAHLARA GÖRE SELANİK ŞEHRİNE DAİR İZLENİMLER İbrahim HAMALOĞLU  Öz Seyahat, güçlü bir merak dürtüsünün sebep olduğu kendine benzemeyeni keşfetme ihtiyacına karşılık gelen bir kelimedir. Suyun yeryüzünde sürekli akması anlamında Arapça “seyh” kelime kökünden türerken, bu manadan gelen çağrışımla suyun âlemi dolaşması gibi yerküre üzerinde dolaşan kişiye de seyyah denilmektedir. Bu zincirin son halkası ise seyyahın ürünü olan seyahatnamelerdir. Aslına bakmak gerekirse herkesin sahip olamadığı bilgiyi merak uyandırıcı, ebedi bir metin haline dönüştüren seyyahın kişiliğini tanıma ve onu besleyen kaynakları tespit etmenin yolu seyahatnamelerinden geçmektedir. Özellikle bir seyyahın, devlet görevlisi, aydın, tüccar, bilim adamı, asker, hacı, esir, din adamı, misyoner, maceracı gibi değişik isim ve unvanlarla birlikte, eğitim düzeyi, inanç ve çıkarı gibi faktörler neyi, nasıl ve niçin söylediklerini de önemli kılmaktadır. Seyyahlar ve seyahatnameleri tarihin gizli tanığı gibidir. Seyyahlar, şehirler ya da toplumlar hakkında devletin resmî belgelerinde göremeyeceğimiz; sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan çok sayıda ayrıntıyı eserleri sayesinde kuşaktan kuşağa aktararak taşıyıcı görevini üstlenmektedir. XIX. yüzyıl Osmanlı dünyasında, önemi gittikçe artan ve Güneydoğu Avrupa’nın en önemli şehirlerinden biri olarak hızla gelişen Selanik, Balkanların en kozmopolit kentlerinden birisi haline gelmiştir. Bu zaman aralığında şehre gelen çok sayıda seyyah, ilk başlarda şehrin dış görünüşü ve yapıları ile ilgilenirken sonrasında pek çok farklı etnik unsurun bir arada ve barış içinde yaşamasını hayretle kaleme almış, devamında şehirdeki nüfus, din, sağlık gibi gündelik hayata ilişkin ilgi çekici bilgiler vermişlerdir. Bu çalışmada yukarıda da bahsedildiği üzere Bu makalede Etik Kurul Onayı gerektiren bir çalışma bulunmamaktadır. There is no study that would require the approval of the Ethical Committee in this article.  Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı Doktora Öğrencisi, (ibrahimhamaloglu@gmail.com), ORCID ID: 0000-0003-0559-6037.