Tạp chí Khoa học HQGHN: Luật học, Tập 34, Số 3 (2018) 26-32 26 Tại sao phải nghiên cứu triết học pháp luật? Một vài suy ngẫm về giảng dạy triết học pháp luật 1 Bjarne Melkevik * Khoa Luật, ại học Laval, Tòa nhà Charles-De Koninck 1030 ại lộ Sciences-Humaines, thành phố Québec, Tỉnh Québec, Canada Ngày nhận 5 tháng 8 nm 2018 Chỉnh sửa ngày 14 tháng 9 nm 2018; Chấp nhận đng ngày 28 tháng 9 nm 2018 Tóm tắt: Vị trí, vai trò của triết học pháp luật luôn là một vấn đề thường xuyên được bàn luận và có ảnh hưởng sâu rộng tới nhận thức và quan điểm của các nhà nghiên cứu, giảng viên đại học và chuyên gia pháp lí tại các quốc gia phương Tây. Trên cơ sở đánh giá lại một số quan điểm hiện nay về tầm quan trọng của triết học pháp luật, bài viết phân tích vai trò của triết học pháp luật trong việc góp phần vào việc xây dựng pháp luật hiện đại. Từ khóa: Triết học pháp luật, giảng dạy pháp luật, pháp luật hiện đại, pháp luật và dân chủ. ** Sinh viên chuyên ngành luật sẽ hỏi: “Tại sao lại chọn môn triết học pháp luật?” khi thấy môn này trong danh sách các môn học. Người học có lí do khi để đặt ra các câu hỏi như: triết học pháp luật mang lại gì cho luật học và cho bản thân người học? Có lí do gì để quan tâm tới môn học này? Tại sao lại nên học triết học pháp luật... Những câu trả lời dưới đây đúc rút từ chính kinh nghiệm giảng dạy triết học pháp luật, và cng phần nào phản ánh quan niệm của tác giả về pháp luật [1]. Hai vấn đề này liên quan mật thiết với nhau như hai mặt của một tờ giấy. Quan niệm của nhà nghiên cứu về triết học _______ T.: 84-81-418656 2131 Email: Bjarne.Melkevik@fd.ulaval.ca https://doi.org/10.25073/2588-1167/vnuls.4153 1 Dịch giả: Lý Vân Anh - Khoa Luật Quốc tế, Học viện Ngoại giao.pháp luật và vai trò của triết học pháp luật phải được thể hiện trong giảng dạy môn học này. 1. Sự ngờ vực đối với triết học pháp luật Chúng tôi cho rằng, trước khi trả lời một cách cụ thể các câu hỏi vừa đặt ra, cần phải phân tích kỹ càng các phản bác hoặc ngờ vực của giới luật học đối với triết học pháp luật. Sự phản bác, ngờ vực này được các luật gia truyền sang cho sinh viên như một điều “ma mị”. Mặc dù hiện tượng nghi kị đối với triết học pháp luật gần đây có vẻ giảm bớt, cùng với xu thế phục hồi của triết học pháp luật trong đời sống pháp lí, nhưng vẫn còn đó trong giới luật những trở ngại của hàng thập niên không hiểu hoặc hiểu sai về triết học pháp luật. Có hai nguyên nhân lí giải cho sự chối bỏ này. Thứ nhất, người ta coi triết học pháp luật như một