Erdoğan Uygur • 177 Fransız Seyyahların İstanbul Hakkındaki İlk İntibaları ve Düşündürdükleri Erdoğan Uygur 1 Özet Fransa’da Rönesans ve aydınlanma dönemiyle birlikte canlılık kazanmaya baş- layan seyahatler öncelikle İtalya, İspanya, Hollanda, İngiltere gibi yakın coğrafyayla sınırlı kalmış, daha sonra keşif alanları giderek genişlemiştir. İstanbul başta olmak üzere Anadolu, Suriye, Lübnan, Filistin, Kudüs, Mısır, Libya, Tunus, Cezayir, Fas, Rusya, Kırım, Kafasya, İran, Türkistan, Hindistan, hatta Çin ve Japonya gibi uzak bölgeler seyyahlar için gezip görülecek yerler olmuştur. Pek çok Fransız seyyah için İstanbul keşfedilmesi gereken önemli bir merkez durumundadır. 16. yüzyıldan itibaren artarak devam eden seyahatler 19. yüzyıla gelindiğinde yoğunluk kazanmış ve İstanbul her bakımdan mercek altına alınmış- tır. Seyyahlar şehrin tarihî ve coğrafî dokusuyla birlikte toplumun nüfus yapısı ve kültürel özellikleri hakkında bilgi toplamışlar; sosyal yaşamı irdelemişler, toplumun güçlü ve zayıf yönlerini kimi zaman nesnel, kimi zaman ön yargılı ve abartılı ifade- lerle kayda geçmişlerdir. Fransız seyyahların İstanbul ile ilgili ilk intibaları ve ilk sözleri istisnasız şehrin görkemi, ihtişamı ve tabiatla mükemmel uyumu üzerine olmuştur. Büyüleyici bir görüntü karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen, hayrete düşen, kaleminin gücü nispe- 1 Prof. Dr., Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Ankara. uygur@humanity.ankara.edu.tr