ACTA UNIVERSITATIS WRATISLAVIENSIS No 3927 Slavica Wratislaviensia CLXX • Wrocław 2019 DOI: 10.19195/0137-1150.170.4 Data przesłania artykułu: 14.04.2019 Data akceptacji artykułu: 5.05.2019 MONIKA SIDOR Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska „Piękno prawdziwości czasu”, czyli literackie rozważania nad historią w utworze Jewgienija Wodołazkina Sołowjow i Łarionow Rozważania na temat powiązań literatury i historii na pierwszy rzut oka mo- gą wydawać się nieatrakcyjne dla dzisiejszego odbiorcy kultury, nastawionego raczej na szybką selekcję jak największej ilości świeżych wiadomości, nawykłe- go do ciągłych zmian i ulegającego dyktatowi aktualności informacji. Nieustanne poszukiwania nowości, zdawać by się mogło, oddalają współczesnego człowieka od spraw przeszłych i zagłuszają potrzebę pogłębionej refleksji nad tym, co już minęło 1 . Jednocześnie jednak, jakby na przekór tej tendencji, na poziome bar- dziej ogólnym niezwykle silnie zaznaczają się zagadnienia związane z pamięcią, przepracowywaniem przeszłości i historycznym opracowaniem problemów toż- samościowych 2 . W tym kontekście istnienie i poczytność literatury podnoszącej kwestie przeszłości dobrze wpisują się w pewien klimat inteleklutalno-psycholo- giczny naszych czasów. Jewgienij Wodołazkin — autor, którego sława już dawno przekroczyła grani- ce Rosji, a głęboko zakorzeniona w rosyjskiej tradycji literackiej twórczość łączy literaturę popularną i prozę artystyczną — jest znany przede wszystkim dzięki takim powieściom, jak Laur ( Лавр , 2012) czy Awiator (Авиатор , 2016). Przy tym zawodowo, jako filolog, tekstolog, współpracownik sławnego Domu Puszkinow- skiego i uczeń Dmitrija Lichaczowa, Wodołazkin jest zanurzony w żywioł histo- rii. Dzieje nie są dla niego jedynie przygodnym źródłem inspiracji literackich, lecz sferą codziennej pracy, w której twórca ma do czynienia z materialnymi ślada- 1 Z. Bauman, Pł ynna nowoczesność, przeł. T. Kuntz, Warszawa 2006, s. 16–17. 2 G. Gajewska, Dotknąć przeszłości: kilka uwag na temat różnych form doświadczenia his- torycznego, „Sztuka i Filozofia” 2003, nr 2223, s. 166–167. Slavica Wratislaviensia 170, 2019 © for this edition by CNS