OLGU SUNUMU/Case Report 134 Türk Üroloji Dergisi: 31 (1): 134-137, 2005 ENKRUSTE ÜRETERAL STENTE YAKLAŞIM: BİR OLGU SUNUMU MANAGEMENT OF ENCRUSTED URETERAL STENTS: A CASE REPORT Bülent ÖNAL, Süleyman ATAUS, Hakkı UZUN, Mehmet KALKAN, Akif AKAYDIN, Armağan ÖNER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, İSTANBUL ABSTRACT Introduction: Stent encrustation is one of the most serious complications of double J (JJ) stents. Even though encrustation is seen frequently on retained stents, ureteral stents are rarely forgotten in clinical practice. A fortyone-year-old male patient was referred to our clinic in 2002 because of a forgotten JJ stent that encrusted and associated with a stone burden incidentally seen on the ultrasonography. He declared that the JJ stent had been inserted before ESWL in 1993 because of right kidney stones and after treatment he had no complaint until 2002. We presented a case with a 10-year forgotten JJ stent associated with severe encrustation and new stone formation. The patient became stone free with combination of percutaneous nephrolithotomy and ureterorenoscopy. Minimal invasive treatment modality must be thought as the first line treatment in the severely encrusted JJ stents. Key words: Double J stent, ureterorenoscopy, percutaneous nephrolithotomy ÖZET Stent enkrustasyonu poliüretan double J (JJ) stentlerin en ciddi istenmeyen yan etkilerinden biridir. Zamanında çıkarılmayan stentlerde bu durum sık görülmekle birlikte, klinik uygulamada stentlerin unutulması nadiren gerçekleşmektedir. 41 yaşında erkek hasta, ultrasonografide rastlantısal olarak enkruste ve beraberinde büyük bir taş yükü olan JJ stent görülmesi üzerine 2002 yılında kliniğimize başvurdu. Hasta sağ böbrek taşı nedeniyle 1993 yılında ESWL öncesi JJ stent yerleştirildiğini ve o tarihten bu yana herhangi bir şikayeti olmadığını ifade etti. Bu çalışmada 10 yıl gibi uzun bir süre JJ stent unutulan, şiddetli enkrustasyon ve taş yoğunluğu nedeniyle perkütan nefrolitotomi ve üreterorenoskopi kombinasyonundan oluşan tedavi ile taşsız hale getirilen bir olgu sunulmaktadır. Şiddetli enkrustasyon gösteren JJ stentli olgularda minimal invaziv tedavi kombinasyonları ilk tercih olarak düşünülmelidir. Anahtar Kelimeler: Double J stent, üreterorenoskopi, perkütan nefrolitotomi GİRİŞ Üreteral stentler giderek daha yaygın kulla- nılmaktadır. Stent enkrustasyonu poliüretan do- uble J (JJ) stentlerin en ciddi istenmeyen yan et- kilerinden biridir 1-4 . Bunların zamanında çıkarıl- mamalarının sonucu olan enkrustasyon ve taş o- luşumu şiddetli morbiditeye ve hayatı tehdit e- debilecek ürosepsise yol açabilmektedir. 5 Stentlerin optimum kalma zamanı etiyoloji- lere bağlıdır ve 2-4 ay arasında değişmektedir. 3 Birçok çalışma kronik/tekrarlayan üriner sistem taş hastalığı veya metabolik yatkınlığı olanlarda stent enkrustasyonuna rastlanma sıklığının arttı- ğını bildirmektedir 2-4,6,7 . Ayrıca stentin kalma süresinin stent enkrustasyonu ve obstrüksiyonu ile direkt ilişkili olduğu çeşitli çalışmalarda vur- gulanmıştır 2,4,8-10 . El Faqih ve ark. 6 haftaya ka- dar stent takılı kalanlarda %9.2, 6-12 hafta arası %47.5 ve 12 haftadan uzun süre takılı kalanlar- da ise %76.3 oranında stent enkrustasyonu oluş- tuğunu belirtmektedir 2 . Ather ve ark. bir bilgisa- yar izleme programı ile alınma zamanı geciken stent oranının %12.5’ten %1.2’ye düştüğünü bildirdiler. 11 McCahy ve Ramsden bütün üroloji kliniklerinde stent takılan hastaları kaydeden ve alınma zamanı geldiğinde ürologu uyaran bir bilgisayar kaydı olması gerektiğini önermekte- dir 12 . Unutulan stentlere yaklaşım enkrustasyo- nun şiddetine bağlıdır 9 . Hafif ve orta derecede enkruste olan olgularda ESWL, üreterorenosko- pi (URS) ve traksiyon tercih edilirken, enkrus- tasyonun şiddetli formlarına yaklaşım tartışma- lıdır. Bazı yazarlar bunların tedavisinde ESWL, URS, laser-lithotripsy, perkütan nefrolitotomi (PNL), perkütan nefrostomi tüpü takılarak çeşit- li ajanlarla kemolizis veya açık cerrahi yöntem- leri kullanmıştır. Taştan arınma oranlarını %75- 100 olarak bildirmişlerdir. 1,3,13-17 Dergiye Geliş Tarihi: 02.01.2004 Yayına Kabul Tarihi: 04.01.2005 (Düzeltilmiş hali ile)