K R İ Z Kriz Dergisi 9(1): 1-12 DEPREMZEDE AİLELERE YÖNELİK KORUYUCU MÜDAHALE ÇALIŞMASI+ Prof. Dr. Işık Sayıl*, Prof. Dr. Saynur Canat*, Prof. Dr. Recep Akdur***, Doç. Dr. Emine OztOrk Kılıç**, Doç. Dr. Runa Uslu" Uz. Dr. Halise Devrimci Özgüven*, Uz. Dr. Bedriye Öncü*, Dr. Serpil Doğan*, Dr. Orhan Murat Koçak*, Dr. Mustafa Kendi*, Dr. Seçil Aldemir*. Dr. Seda Çelik*, Dr. Didem Öztop", Dr. Asena Yalçın*, Dr. Ayşegül Yılmaz*, Uzm. Psk. Sevgi Güney* ÖZET Amaç: Bu araştırmanın amacı doğal afetler sonrasında zarar gören aileleri daha sonra ortaya çıkabilecek aile işlevi sorunlarından ve bireylerini psikiyatrik hastalıklardan koruyabilecek ve erken dönemdeki sorunlarını giderebilecek, aile temelli, yapılandırılmış bir müdahale modeli oluşturulması- dır. Yöntem: Bu araştırma prospektif bir müdahale çalışmasıdır. Bolu İli'ndeki ispanyol Çadırkenti'nde yaşayan ve buradan sistematik örneklem ile seçi- len 77 aileye, aile temelli koruyucu bir müdahale çalışması uygulanmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden ailelerde yer alan 281 aile bireyi ile ilgili bilgi toplanmıştır. Ruhsal sorunları değerlendirme- de 6-14 yaş grubunda Çocuk Depresyon Ölçeği (ÇDÖ), Çocuk Travma Sonrası Stres Reaksiyonu Tepki İndeksi (ÇTSS-RI), Spielberger Çocuklar İçin Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (ÇDSKDÖ) kul- lanılmıştır. 15 yaş üstü grubun değerlendirilmesin- de ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Genel Sağ- lık Anketi (GSA), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASD) ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kısa Tanı Ölçeği (TSSB-KTÖ) kullanıl- mıştır. Bu görüşmeler sırasında işlevlerinde bozuk- + 36. Ulusal Psikiyatri Kongresi'nde poster bildiri ola- rak sunulmuştur. *Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabi- lim Dalı. **Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyat- risi Anabilim Dalı. ***Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. luk saptanan aileler ve herhangi bir psikiyatrik has- talık saptanan bireyler tedaviye alınmışlardır. Bul- gular: Araştırmaya 145'i erkek, 136'sı kadın cinsi- yetinde yaşları 0-82 arasında değişen (ortalama 24.93±17.40) 281 aile bireyi katılmıştır. 6-14 yaş grubundaki bireylerin % 16.7'sinde depresyon, % 18.8' inde ağır, % 52.1'inde orta düzeyde TSSB belirtileri saptanmıştır. 15 yaş ve üzerindeki bireyle- rin ise % 44.0'ında depresyon, % 36.3'ünde TSSB tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma sonuçları büyük felaketler sonrasında kliniğe başvurmayan kişilerde de psikopatoloji oranının yüksek olduğunu göstermesi açısından literatürdeki diğer çalışmalar- la uygunluk içindedir. Bu durum bu tür travmalarla karşılaşan ailelere ruhsal destek sağlamanın koru- yucu psikiyatri açısından önemini ortaya koymakta- dır Anahtar Kelimeler: Travma sonrası stres bo- zukluğu, travma, deprem, aile ruh sağlığı A Preventive Family Intervention for Earthquake Survivors ABSTRACT Objective: The aim of this study is to provide a semi-structured intervention model for families who have experienced Bolu earthquake to prevent family dysfunction and psychiatric problems in family members due to traumatic effects of earth- quake. Method: 77 families from Bolu Spanish tent-city were chosen by random sampling method 1