213 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 5, Sayı:2, 2003 BİR YÖNETİM TEKNİĞİ OLARAK DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Ali Şahin ÖRNEK * Özet Günümüzde işletmelerin karşılaştıkları üç temel sorun: Kalite, maliyet, hız olarak görünmektedir. Bu sorunların üstesinden gelebilmek için çeşitli yönetim teknikleri kullanılmaktadır. Kullanılan tekniklerden birisi de yıldızı sönmeyen Değer Mühendisliği – DM (Value Engineering)’dir. Bu çalışmada ürünlerin/süreçlerin işlevleri üzerinde yoğunlaşan; “müşteri kraldır” özlü sözünden hareketle “değer yönetimi” yapısına bürünen, Lawrence Miles’in yarım yüzyıl önce temellerini attığı DM incelenmiştir. DM’nin aşamalarına, kullandığı araçlara, diğer yönetim ve maliyet teknikleri arasındaki sıkı ilişkiye dikkat çekilmek istenmiştir. Daha çok hangi alanlarda kullanıldığı, ne tür sonuçlar elde edildiği üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Değer Mühendisliği (Value Engineering), değer yönetimi, fonksiyon analizi, maliyet analizi, değer analizi, müşteri memnuniyeti. Giriş İş dünyasında karşılaşılan sorunlar gün geçtikçe artmaktadır. Artan sorunların üstesinden gelebilmek ve rakiplerine karşı üstünlük sağlamak için işletmeler çeşitli teknikler kullanmaktadırlar. Bu tekniklerden bir kısmı zaman içinde kısa ömürlü olup arada bir yıldızları parlarken bir kısmı ise gün geçtikçe daha önemli hale gelmektedir. Değer mühendisliğine söz konusu sınıflandırmada ikinci kategoride yer vermek daha doğru olacaktır. Gün geçtikçe sayıları artan yönetim ve maliyet teknikleri pek çok defa bir arada kullanmaktadır. Çünkü bu teknikler arasında sıkı bir ilişki vardır, daha önemlisi işletmelerin faaliyetleri belirli süreçler gerektirir. İşletmelerin kan damarları olan bu süreçlerin kesintiye uğramaması gerekir. Çalışmalarına yön vermek veya karşılaşılan sorunların üstesinden gelmek için karar vericiler; çeşitli yollar izlemekte, bilerek ya da bilmeyerek pek çok tekniği bir arada kullanmaktadırlar. Yapılan araştırmalar göstermektedir ki yönetim tekniklerinden sağlanan tatmin oranı en fazla %30’lara çıkmaktadır. 1 Tatminsizliğin çeşitli nedenleri olmakla birlikte temelde yatan nedenin, teknikler kullanılırken, aralarındaki ilişkilerin yeterince bilinmemesi dolayısıyla * D.E.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Araştırma Görevlisi 1 ARIKAN, Öykü; “Tekniklerde Son Trendler”, Capital, Ocak-2001, s.158.