Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 12 Sayı: 65 Ağustos 2019 www.sosyalarastirmalar.com Volume: 12 Issue: 65 August 2019 Issn: 1307-9581 Doi Number: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3476 KAYSERİLİ ANNELERİN DOĞUM PRATİKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME AN INVESTIGATION ON BIRTH PRACTICES OF KAYSERI MOTHERS Nilgün OKUTAN** A. Burak KAHRAMAN*** Öz Tüketim, bireylerin yaşam döngüsünü sağlamak için ihtiyaçlarını karşılamasıdır. Günümüzde ise, küreselleşmenin etkileri ile birlikte tüketim, ihtiyacın kendisi haline dönüşmektedir. Tüketim toplumunda, tüketimin sadece ihtiyaç odaklı olmadığı hatta tüketmenin kendisinin bir amaç haline dönüştüğü görülmektedir. Öte yandan, risk toplumu ekseninde tüketim zorunlu hale gelmektedir. Tarihsel süreçte kadınların sahip olduğu en güçlü sosyal statülerden biri anneliktir. Anneler günümüz tüketim toplumlarında bu imajı pekiştirmek için tüketim nesnelerine ihtiyaç duymaktadır. İdeal anne olmanın artık tek belirleyeni çocuk ve anne ilişkisi değil, daha fazla kamunun onayına açık ritüllerin de icra edilmesidir. Tüketim ve risk toplumu annelere ideal olma yolunda sürekli olarak telkinlerde bulunmaktadır. Bu durum doğum pratiklerinin uygulanması esnasında annelerin kimi zaman geleneksel kültür ile çatışmasına ve tüketim kültürü nesnelerine eklemlenerek kendilerini var etmesine sebebiyet vermektedir. Bu çalışmada tüketim ve risk toplumu kavramları annelik ve doğum pratikleri üzerinden incelenmektedir. Bu amaçla Kayseri’de 264 kadın ile üç merkez ilçe olan Talas, Kocasinan ve Melikgazi’de, kantitatif yöntemlerinden biri olan telefonda anket metodu uygulanarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucunda kadınların tüketim kültüründen çok fazla etkilendiği fakat buna rağmen geleneksel pratiklerden de uzaklaşmadığı dikkati çekmiştir. Kayserili anneler modern pratiklerin kullanımını geleneksellikten çıkma hali olarak görmemektedirler. Kayserili anneler, tüketim toplumunun gönüllü bir aktörü olarak, hazır bir paket olarak sunulan doğum pratiklerini bütçelerine uygun hizmetler seçerek tüketmeye gayret etmektedirler. Anahtar Kelimeler: Tüketim, Tüketim Toplumu, Risk Toplumu, Hamilelik, Annelik, Kadın. Abstract Consumption is to meet the needs of individuals to ensure their life cycle. Today, with the effects of globalization, consumption becomes the need of consumption itself. In consumption society, it is seen that consumption is not only need-oriented but even consumption itself becomes an objective. On the other hand, consumption in the axis of risk society becomes compulsory. In the historical process, motherhood is one of the strongest social statuses of women. In today's consumption society, mothers need consumption objects to reinforce this image. The only determinant of being an ideal mother is not the relationship between the child and the mother, but also the execution of rituals open to the approval of more and more public. The consumption and risk society is constantly on the way to be ideal for mothers. This situation causes the mothers to clash with traditional culture and to add themselves to the objects of consumer culture. In this study, we examine the concepts of consumption and risk society through maternity and birth practices. For this purpose, interviews were conducted with 264 women in Kayseri and three central districts Talas, Kocasinan and Melikgazi by using quantitative methods on the telephone survey method. As a result of the interviews, it was noteworthy that women were affected too much by the consumption culture but still did not move away from traditional practices. Mothers of Kayseri do not see the use of modern practices as a state of exit from tradition. As a voluntary actor of the consumer society, Kayseri mothers try to consume the offered delivery practices by choosing appropriate services to their budgets. Keywords: Consumption, Consumption Society, Risk Society, Pregnancy, Motherhood, Women. 1. GİRİŞ Tüm canlılar varlığını sürdürebilmek için tüketim sürecinde aktif bir aktör olarak rol almak durumundadır. İhtiyaçların karşılanması için tüketmek tüm insanlar için en temel yaşam sürdürme pratiği iken, günümüzün modern toplumlarında birçok temel ihtiyaç artık tüketim kültürü içerisinde yeniden anlam bulmakta ve tekrar inşa edilmektedir. Günümüz toplumlarında temel ve yapay ihtiyaçları birbirinden ayırabilmemiz oldukça güçtür. Artık susadığımız zaman su yerine alternatif içecekler ile de ferahlayacağımızı düşünmemiz tüketim alışkanlıklarının dönüşümünün seyrine dair ipuçları barındırmaktadır. Tüketim artık ihtiyaçtan öte yaşamın temel amaçlarından biri haline gelmiştir. Bu çalışma “Kayserili Annelerin Doğum Pratikleri” isimli yüksek lisans tez çalışmasındaki bazı veriler kullanılarak hazırlanmıştır. ** Bilim Uzmanı, Erciyes Üniversitesi Sosyoloji Ana Bilim Dalı, nilgunokutan@gmail.com ** Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi, Sosyoloji Ana Bilim Dalı, aburak@gmail.com