1 Prognozowanie popytu w sklepie internetowym – wybrane aspekty oraz wyniki badań Grzegorz Chodak, Edyta Ropuszyńska-Surma Prognozowanie jest to przewidywanie kształtowania się zjawisk i procesów w przyszłości. Przedmiotem prognozowania mogą być procesy demograficzne, społeczne, gospodarcze, techniczne itp. Ponieważ zakres artykułu dotyczy zjawisk gospodarczych, więc pojęcie prognozowania zostanie ograniczone do prognozowania gospodarczego. Wynikiem procesu prognozowania jest prognoza, będąca sądem o przyszłych stanach zjawisk i zdarzeń. W pierwszej części artykułu przedstawiono charakterystykę prognozowania popytu w sklepie internetowym, zaś w jego drugiej części omówiono wyniki badań przeprowadzonych na polskich sklepach internetowych. Już we wstępie autorzy pragną zaznaczyć, że problem prognozowania popytu jest zagadnieniem złożonym i ze względu na szeroki zakres problematyki w niniejszym artykule wybrano jedynie najistotniejsze zdaniem autorów kwestie. Przy prognozowaniu wyróżnia się dwa kluczowe pojęcia: okres prognozy oraz horyzont prognozy. Pierwsze z nich oznacza okres, którego prognoza dotyczy, drugie zaś nazwę lub numer najdalszego okresu, dla którego prognoza jest budowana. Proces prognozowania gospodarczego składa się z następujących etapów (Nowak, 1998): - definicji problemu prognostycznego; - zebrania danych; - wyboru metody prognozowania; - postawienia prognozy; - weryfikacji prognozy. Prognozowanie popytu stanowi jedną z najpopularniejszych gałęzi prognozowania gospodarczego. Stanowi ono jeden z istotnych czynników w procesie podejmowania decyzj i taktyczno-operacyjnych, jak również strategicznych w przedsiębiorstwie. Prognozowanie popytu służy w szczególności tworzeniu planu biznesowego, oddziałuje na plany produkcji i wielkość zapasów, a także na projektowane sprawozdania finansowe (zw. sprawozdaniami pro forma), m. in. rachunek przepływów pieniężnych i bilans, na podstawie których określa się przepływ gotówki i potrzeby kapitałowe. Prognozowanie popytu, to istotny element zarządzania gospodarką magazynową. Precyzyjne prognozy pozwalają obniżyć poziomy stanów magazynowych, a także zwiększyć poziom obsługi klienta, przez skrócenie czasu realizacji zamówienia. 1. Metody ilościowe i jakościowe w prognozowaniu popytu – ogólna charakterystyka Metody prognozowania można podzielić na ilościowe i jakościowe. Metody ilościowe są oparte na formalnym modelu prognostycznym, zbudowanym na podstawie danych dotyczących kształtowania się wartości zmiennej prognozowanej (objaśnianej, zależnej) i zmiennych objaśniających w przeszłości. Wśród metod ilościowych można wyróżnić: - prognozowanie na podstawie szeregu czasowego; - prognozowanie z wykorzystaniem modeli ekonometrycznych; - prognozowanie z wykorzystaniem innych modeli (np. analogowych, opartych na analizie kohortowej). Składowe szeregu czasowego to: trend, stały średni poziom, wahania cykliczne, wahania przypadkowe. Czasami wyróżnia się również wahania sezonowe. Zarówno wahania