1 Krzysztof Ozga Kraków Przyslówek jako formalny wykladnik pojęć w świetle skladni semantycznej Niniejszy artykul jest próbą przedstawienia sposobu funkcjonowania przyslówka jako elementu plaszczyzny wyrażeniowej w odniesieniu do plaszczyzny pojęciowej. Będąc klasą heterogeniczną adwerbia jako formalne wykladniki pojęć nie zawsze mieszczą się w opisie skladni semantycznej, która bazuje przede wszystkim na Frege’owskim rachunku predykatów (Batóg 2003, Węsierski 2004), a więc na formulach logicznych, które nie odzwierciedlają w pelni semantyki języka naturalnego, bowiem przedstawiają jedynie zdania analityczne twierdzące bez uwzględnienia modalności. W niniejszym opisie postaram się wobec tego zasygnalizować również ten aspekt przyslówków, który wymaga szerszego niż gramatyka o podstawach semantycznych spojrzenia. Ponieważ artykul jest wyrazem poszukiwania odpowiedzi na pewne podstawowe pytania dotyczące skladni semantycznej z punktu widzenia homo agniturus, wobec tego ma on przede wszystkim charakter porządkujący sferę pojęciowo-terminologiczną skladni semantycznej na potrzeby opisu przyslówków w oparciu o najnowszą książkę Stanislawa Karolaka „Podstawowe struktury semantyczne języka polskiego” (Karolak 2002), a opisywane zagadnienia zilustrowane będą wybranymi przykladami polskimi. Pierwsza część artykulu jest próbą zakotwiczenia przyslówka w kategoriach terminologicznych skladni semantycznej. Następnie przedstawiam kilka nurtujących mnie wątpliwości dotyczących roli przyslówka w propozycji, a także omawiam pokrótce rolę przyslówka poza propozycją podstawową. Na zakończenie przytaczam przyklady przyslówka jako wykladnika kategorii komparatywności oraz wskaźnika zerowego wykladnika predykatu. Punktem wyjścia w badaniu języka naturalnego w teorii skladni semantycznej jest hipoteza istnienia dwóch gramatyk (Karolak 2002:10): 1. gramatyki (skladni) pojęć, czyli gramatyki ogólnej, jednej dla wszystkich języków naturalnych. 2. gramatyki form, czyli gramatyki szczególowej, a ściślej gramatyk szczególowych wlaściwych poszczególnym językom i w tym sensie idiomatycznych. Nie jest uzasadnione przeciwstawianie gramatyki semantyce. Gramatyce, czyli skladni form symbolicznych (wyrażeń) w plaszczyźnie signifiant, odpowiada gramatyka, czyli skladnia pojęć w plaszczyźnie signifié.